Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Kategoria: Informacja naukowa

Jasna strona informacji: o sposobach minimalizacji przeciążenia informacyjnego

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Umiejętności informacyjne

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Przeładowanie informacją (PI) określane jest w piśmiennictwie jako jedna z patologii współczesnego środowiska informacyjnego, utrudniającą efektywne korzystanie z jego zasobów. W artykule, na podstawie przeglądu literatury przedmiotu, omówiono ten złożony fenomen, w tym jego specyfikę, typy, źródła i powody występowania, uwzględniając rolę technologii informacyjnych i wpływu gospodarki bazującej na masowym przetwarzaniu danych. Przedstawiono także różne strategie sprzyjające zmniejszeniu skali tego problemu. Skupiono się przy tym na jakościowych aspektach PI, analizowanych na poziomie mikro, czyli na badaniu czynników, które utrudniają użytkownikom zakończenie procesu poszukiwania informacji, ze względu na nieumiejętność ich filtrowania oraz rosnącą przepaść między informacjami, które są dostępne i które nadają się do wykorzystania.

więcej o Jasna strona informacji: o sposobach minimalizacji przeciążenia informacyjnego

Prywatność a komfort użytkowania w bibliotecznych systemach wyszukiwawczych XXI wieku

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Branża, zawód i edukacja, Wolność intelektualna

Tagi: , , , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W ciągu ostatniej dekady, biblioteki zaczęły oferować nowe, sieciowe narzędzia wyszukiwawcze, pozwalające – z jednej strony, dzięki powiązaniu z systemami zewnętrznych partnerów, na efektywniejsze odnajdywanie informacji i zasobów, a z drugiej – na gromadzenie przez strony trzecie danych o użytkownikach na niespotykaną wcześniej skalę. W świecie, w którym dane nt. historii wyszukiwań i wykorzystywaniu zasobów sieci są niezwykle cennym towarem, sprzedawanym reklamodawcom, brokerom danych, czy agencjom rządowym, i w którym normą jest śledzenie przez korporacje i władze zachowań internautów, coraz bardziej istotnym i złożonym problemem stają się dla bibliotek kwestie ochrony ich prywatności. Ponieważ użytkownicy rozpoczynają zwykle przeglądanie zasobów sieciowych od komercyjnych wyszukiwarek, utrzymanie kontroli nad poufnością informacji o dokonywanych przez nich transakcjach, ich nawykach i zainteresowaniach jest dla bibliotekarzy niemal niewykonalnym zadaniem. W artykule omówiono typy technologii wyszukiwawczych stosowane obecnie w środowisku bibliotecznym, przeanalizowano także, na podstawie doświadczeń amerykańskiego środowiska bibliotecznego, konflikty między wymogami etyki zawodowej, artykułowanymi w dokumentach American Library Association (ALA), a dążeniem do spełniania oczekiwań odbiorców i do oferowania coraz lepszej jakości usług. Następnie, zaproponowano możliwe strategie rozwoju bibliotecznych systemów wyszukiwawczych, mogące mogące być odpowiedzią na te wyzwania.

więcej o Prywatność a komfort użytkowania w bibliotecznych systemach wyszukiwawczych XXI wieku

O roli półek bibliotecznych w bibliotece akademickiej – prognozy na 2025 r.

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Badania użytkowników

Tagi: , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Ze względu na coraz większą liczbę publikacji naukowych wydawanych w formie elektronicznej, biblioteki szkół wyższych zaczynają kwestionować wartość dodaną oferty w postaci zbiorów w wolnym dostępie (WD) oraz ich przyszłe znaczenie w przestrzeni bibliotecznej. Zajmowane przez nie miejsca przekształca się w wielu instytucjach (zwłaszcza tych o profilu technicznym) w strefy nauki, zastępując półki na książki wyposażeniem umożliwiającym indywidualną i grupową pracę online oraz przenosząc zbiory drukowane do magazynów i bibliotek składowych. W wielu bibliotekach regały z książkami zajmują jednak nadal istotną część publicznie dostępnej powierzchni i cieszą się zainteresowaniem studentów i kadry naukowej, z badań wynika też, że obecność książek pozytywnie wpływa na komfort i efekty uczenia się studentów i stymuluje zainteresowanie literaturą; jest też traktowana jako ważny element atmosfery w bibliotekach. Aby określić ewolucję roli otwartych półek w tych placówkach, w perspektywie kolejnych 10 lat, w Bibliotece Uniwersytetu w Utrechcie (BUU) przeprowadzono studium przypadku, koncentrujące się na dwóch głównych lokalizacjach BUU z wolnym dostępem: Bibliotece Uniwersyteckiej Uithof i Bibliotece Uniwersyteckiej City Centre. Celem autorów było także zachęcenie bibliotekarzy do przemyślenia, w jaki sposób można wzmocnić funkcje takich miejsc w ich instytucjach i zwiększyć ich przydatność dla użytkowników.

więcej o O roli półek bibliotecznych w bibliotece akademickiej – prognozy na 2025 r.

Big Data a systemy organizacji wiedzy: analiza oddziaływań

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Opracowanie informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Big Data – termin określający duże zbiory zmiennych i trudnych do analizy danych pozyskiwanych z wielu źródeł, stal się w ostatniej dekadzie frazą niemal równie popularną jak media społecznościowe czy sieć 2.0, przyciągającą uwagę dziennikarzy, przedstawicieli sektora biznesu, polityków i naukowców. Choć nie jest to technologia per se, przetwarzanie i wykorzystywanie masywów danych ma istotne technologiczne i społeczne implikacje, i stanowi olbrzymie wyzwanie w każdej sferze działalności, m.in. ze względu na kwestie skalowalności w systemach informacyjnych. W artykule przeprowadzono pogłębioną analizę wpływu Big Data na organizację wiedzy (OW) i systemy organizacji wiedzy (SOW). Autorów interesowała przede wszystkim konfrontacja prowadzonych obecnie w środowisku OW debat, dotyczących znaczenia uniwersalnych klasyfikacji bibliotecznych, taksonomii i tezaurusów w erze cyfrowej, z dyskusjami na temat metodologicznych założeń badań koncentrujących się na pozyskiwaniu i eksploracji danych.

więcej o Big Data a systemy organizacji wiedzy: analiza oddziaływań

Koncepcja biblioteki Alberto Manguela i wirtualna wystawa „Biblioteki w nocy”

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Prace teoretyczne i ogólne, Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Alberto Manguel, dyrektor Biblioteki Narodowej Argentyny, znany jest nie tylko jako uczeń i przewodnik Jorge Luisa Borgesa (w ostatnich latach życia Borges był niewidomy), ale również jako twórczy kontynuator jego koncepcji biblioteki jako wszechświata. Podobnie jak Borges zakłada, że książka nie jest bytem samoistnym, ale relacją, osią nieskończenie wielu powiązań. Światową sławę przyniósł Manguelowi m.in. cykl esejów „Biblioteki w nocy”, w którym w sposób emocjonalny prezentuje cywilizacyjną misję książek i biblioteki, niezależnie od czasu i przestrzeni w jakich funkcjonowały. Jego dzieło zainspirowało twórców wirtualnej wystawy zorganizowanej pod tym samym tytułem co książka w 2015 r., z okazji 10-lecia powstania Biblioteki i Archiwum Narodowego Québecu. Wykonania tego przedsięwzięcia podjął się znany reżyser Robert Lapage i jego firma Ex Machina. Wystawa ta w maju 2017 roku była powtórnie eksponowana w Bibliotece Narodowej Francji w Paryżu.

więcej o Koncepcja biblioteki Alberto Manguela i wirtualna wystawa „Biblioteki w nocy”

Raport na temat systemów bibliotecznych: konkurencyjne wizje technologii, otwartości i procedur

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Technologia informacyjna i bibliotekarska, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule omówiono, na podstawie zebranych statystyk, informacji od dostawców oraz analizy piśmiennictwa i komunikatów prasowych, najnowsze trendy na rynku oprogramowania dla bibliotek, w tym – dane dotyczące wyników sprzedaży, pozycji, zysków i sytuacji kadrowej największych producentów i dostawców systemów bibliotecznych w 2016 r. oraz inwestycji bibliotek w strategiczne produkty technologiczne (por. babin.bn.org.pl/?p=4098). Przedyskutowano też możliwe implikacje związane z rosnącą centralizacją tej branży, w tym z koncentracją rozwoju produktów i serwisów wspierających coraz bardziej złożoną pracę bibliotek w rękach kilku największych graczy, a także z rosnącymi oczekiwaniami dotyczącymi otwartości, innowacyjności i współoperatywności oferowanych rozwiązań.

więcej o Raport na temat systemów bibliotecznych: konkurencyjne wizje technologii, otwartości i procedur

Biblioteki jako miejsca kluczowe w czasach kryzysów

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Biblioteki jako kolekcje, Branża, zawód i edukacja, Wolność intelektualna

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

We współczesnym świecie, zamieszki, demonstracje oraz zabójstwa na tle rasowym i religijnym stały się częścią codziennego życia mieszkańców wielu regionów świata, a ich wpływ jest odczuwalny nie tylko w skali lokalnej, ale i globalnej. Rola bibliotek jako ośrodków zapewniających schronienie, pomoc i dostęp do informacji w sytuacjach kryzysów, katastrof naturalnych (zob. BABIN 2010/3/196) i protestów społecznych została dobrze udokumentowana w piśmiennictwie. W artykule przedyskutowano znaczenie placówek bibliotecznych jako bezpiecznych miejsc politycznej debaty i edukacji dla grup społecznie defaworyzowanych w czasach transformacji, odwołując się m.in. do badań dotyczących zaangażowania bibliotekarzy na rzecz sprawiedliwości społecznej w czasach apartheidu w RPA, czy dekadach walki z dyskryminacją mniejszości w Stanach Zjednoczonych. Omówiono następnie, na przykładzie najnowszych wydarzeń w Ameryce Północnej, związanych z konfliktami rasowymi, protestami przeciw brutalności policji i powstaniem ruchu Black Lives Matter, stosunek środowiska bibliotecznego i stowarzyszenia ALA do kwestii neutralności, wolności intelektualnej i działań na rzecz miejskich społeczności.

więcej o Biblioteki jako miejsca kluczowe w czasach kryzysów

Koncepcja biblioteki jako centrum komunikacji międzykulturowej

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W grudniu 2014 roku weszło w życie rozporządzenie prezydenta Rosji pn. „Podstawy państwowej polityki kulturalnej”. Mowa w nim między innymi o konieczności zachowania w tym kraju różnorodności kulturowej i etnicznej. Wiele bibliotek na terenie całego kraju zaczęło w związku z tym realizować programy dla społeczności zróżnicowanych pod względem narodowościowym i kulturowym.

więcej o Koncepcja biblioteki jako centrum komunikacji międzykulturowej

Jak śledzić nowości w wybranych obszarach tematycznych: omówienie przydatnych narzędzi

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule omówiono specyfikę i możliwości narzędzi online przydatnych w pracy bibliotekarzy dziedzinowych, naukowców i specjalistów odpowiedzialnych za kształtowanie zbiorów, wymagającej aktualnej wiedzy o bieżących trendach badawczych. Autorka uwzględniła w przeglądzie bezpłatne (w większości), mobilne i stacjonarne rozwiązania, które łatwo włączyć do codziennych procedur, by zapewnić lepszą organizacje pracy, i które mogą ułatwić śledzenie najnowszych osiągnięć w różnych dyscyplinach nauki oraz zapoznawanie się na bieżąco z nowymi publikacjami.

więcej o Jak śledzić nowości w wybranych obszarach tematycznych: omówienie przydatnych narzędzi

Co analizuje się, gdy analizuje się Tumblr : klasyfikacja powiązanych z serwisem badań akademickich

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Od czasu uruchomienia w 2007 roku, Tumblr (www.tumblr.com) stał się niezwykle popularną platformą mikroblogową, hostującą niemal 309 mln blogów z ponad 139 miliardami wpisów (45,6 mln postów dziennie – dane z 2016 r.). Mimo swej popularności, medium to (por. babin.bn.org.pl/?p=3515) opisywane jest jako „zapomniana sieć społecznościowa”, w porównaniu z najbardziej znanymi portalami, takimi jak Facebook czy Twitter, którym poświęcono olbrzymią liczbę publikacji naukowej. Aby sprawdzić, jak wygląda obecnie zainteresowanie Tumblr w społeczności akademickiej i dokonać klasyfikacji badań dotyczących tego serwisu oraz wykorzystywanych w nich metod badawczych, autorki przejrzały bazy Web of Science i Scopus, szukając prac, w których zajęto się tą tematyką.

więcej o Co analizuje się, gdy analizuje się Tumblr : klasyfikacja powiązanych z serwisem badań akademickich