Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Kategoria: Relacje z innymi dziedzinami

Stan i ewolucja amerykańskich iSzkół: od gromadzenia talentów po wyniki badawcze

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Bibliotekoznawstwo i informacja naukowa jako dziedzina, Relacje z innymi dziedzinami, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W ciągu ostatnich dwóch dekad można obserwować ugruntowywanie się pozycji nauki o informacji jako odrębnej dyscypliny oraz rozwój na całym świecie szkół wyższych specjalizujących się w badaniach z tego zakresu i określanych mianem iSzkół (zob. babin.bn.org.pl/?p=5030). Część z nich ewoluowała z programów bibliotekoznawstwa, które następnie rozszerzono o informację naukową, a część uformowała się jako nowe wydziały informatologiczne. Ruch ten zapoczątkowały w 1988 r. college’e i wydziały bibliotekoznawstwa i informacji naukowej 3 uczelni: Uniwersytetu Pittsburskiego, Uniwersytetu Syracuse i Uniwersytetu Drexel, a w XXI w., wraz z szybką ekspansją technologii informacyjnych, liczba jego członków na całym świecie, zainteresowanych badaniami relacji między informacją, technologią i użytkownikami, zaczęła szybko wzrastać. W artykule skoncentrowano się na omówieniu specyfiki 27 iSzkół ze Stanów Zjednoczonych oraz ich ewolucji w czasie z dwóch perspektyw: przyciągania uzdolnionych naukowców z innych dyscyplin oraz produktywności badawczej.

więcej o Stan i ewolucja amerykańskich iSzkół: od gromadzenia talentów po wyniki badawcze

O znaczeniu przyjemności przy używaniu nowych technologii: przypadek czytników e-książek

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Badania użytkowników

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Piśmiennictwo poświęcone akceptacji innowacji koncentruje się głównie na analizie czynników wpływających na chęć ich zakupu, obejmującej zarówno cechy danego produktu jaki i cechy i postawy ich użytkowników. W najnowszej literaturze przedmiotu coraz więcej uwagi poświęca się natomiast badaniu efektywnego wykorzystania nowości jako warunku ich długoterminowego powodzenia oraz powodów rezygnacji z używania określonych technologii przez część odbiorców. W artykule omówiono proces przyjmowania się na rynku czytników e-książek z różnych perspektyw teoretycznych, a następnie przeanalizowano uwarunkowania sprzyjające ich faktycznemu wykorzystywaniu. Zaproponowano przy tym model, w którym użytkowanie tych narzędzi powiązano z emocjami odczuwanymi przez użytkowników w trakcie czytania, traktując przyjemność związaną z użytkowaniem czytników jako główną zmienną moderującą percepcje związane z ich relatywnymi zaletami, a przywiązanie do drukowanych książek – jako czynnik wpływający na jakość odczuć przy lekturze wersji cyfrowych. Założono również pośredniczący wpływ zaangażowania konsumentów związanego z posługiwaniem się technologami informacyjno-komunikacyjnymi (ICT) na badane zmienne.

więcej o O znaczeniu przyjemności przy używaniu nowych technologii: przypadek czytników e-książek

Usługi związane z danymi badawczymi w europejskich bibliotekach szkół wyższych: wyniki sondażu

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Działalność biblioteki, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Zakres oferowanych przez biblioteki usług związanych z zarządzaniem danymi naukowymi (ang. Research Data Services – RDS) jest bardzo szeroki – od pomagania naukowcom w wyszukiwaniu źródeł dotyczących standardów metadanych w ich dyscyplinach po tworzenie i prowadzenie cyfrowych repozytoriów danych. Aby dowiedzieć się jakie typy serwisów RDS są dostępne w bibliotekach akademickich ośrodków badawczych w Europie, i jakie są ich plany związane ze świadczeniem tego typu usług, międzynarodowy zespól finansowany przez LIBER (Ligue des Bibliothèques Europénnes de Recherche – stowarzyszenie europejskich bibliotek naukowych) i DataONE (Data Observation Network for Earth) przeprowadził wiosną 2016 r. sondaż skierowany do dyrektorów instytucji członkowskich LIBER. Ponieważ europejskie państwa jako jedne z pierwszych na świecie wprowadziły wymogi dostarczania otwartych danych i przygotowywania planów zarządzania danymi (Data Management Plan – DMP) założono, że biblioteki akademickie starego kontynentu będą liderami RDS. Wyniki badania porównano z rezultatami sondaży zrealizowanych w Ameryce Północnej w latach 2011 i 2014.

więcej o Usługi związane z danymi badawczymi w europejskich bibliotekach szkół wyższych: wyniki sondażu

Kult „I”: porównanie symboliki organizacyjnej i programów nauczania skandynawskich i amerykańskich iSzkół

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Bibliotekoznawstwo i informacja naukowa jako dziedzina, Relacje z innymi dziedzinami, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Ruch iSchools (zob. babin.bn.org.pl/?p=2595, babin.bn.org.pl/?p=3967) powstał w Stanach Zjednoczonych, a kryteria, jakie musiały spełnić uczelnie lub wydziały chcące zostać jego członkami opracowano tak, by pasowały do wymogów amerykańskiego systemu szkolnictwa wyższego i warunków akredytacyjnych American Library Association (ALA). W ostatnich latach można mówić o postępującej internacjonalizacji tej inicjatywy, gdyż ekspansja iSzkół ma miejsce głównie poza granicami Stanów Zjednoczonych (jest ich tam obecnie więcej niż na terenie USA); w tym w państwach skandynawskich. W 2016 r. zaktualizowano w związku z tym kryteria akcesyjne, formułując je w bardziej elastycznych ramach, i zachowując jednocześnie główne założenia ruchu, takie jak interdyscyplinarność, orientacja badawcza i maksymalne wykorzystanie potencjału informacji i technologii. Brak jednolitych poglądów na sposób definiowania iSchools nawet wśród przedstawicieli organizacji członkowskich utrudnia precyzyjne zdefiniowanie, czym są faktycznie w porównaniu z tradycyjnymi wydziałami bibliotekoznawstwa i informacji naukowej (BIN), i czy można a je traktować jako instytucje elitarne na tle pozostałych instytucji BIN. Aby ustalić potencjalne różnice między amerykańskimi i i skandynawskimi iSzkołami oraz zgodność między deklarowanymi zasadami a faktyczną działalnością edukacyjną, w artykule przeanalizowano, przy użyciu metod statystycznych, programy nauczania 3 amerykańskich i trzech skandynawskich iSzkół (z Danii, Norwegii i Szwecji). Przebadano również ich wewnętrzne raporty i 1 publiczną prezentację, by określić powody i korzyści z ubiegania się o status iSzkoły.

więcej o Kult „I”: porównanie symboliki organizacyjnej i programów nauczania skandynawskich i amerykańskich iSzkół

Modelowanie w bibliotekoznawstwie i praktyce bibliotecznej

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Teoria nauki o informacji i bibliotekoznawstwa, Relacje z innymi dziedzinami, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule zdefiniowano modelowanie jako tworzenie symbolicznego obrazu (jego wyobrażenia, schematu, opisu) dowolnego obiektu lub systemu obiektów. W szerokim sensie model utożsamia się z systemem odwzorowującym lub odtwarzającym oryginalny obiekt. Wspólną cechą wszystkich modeli jest przenoszenie pewnej informacji o oryginale. Modelowanie umożliwia sprawdzenie obowiązujących teorii naukowych oraz ogląd obiektu badań poprzez analizę systemową jego części składowych. Za pierwsze modele można uznać mapy, choć modelowanie jako metoda badań naukowych rozwinęło się dopiero w XX w. Częste ostatnio zastosowanie modelowania w bibliotekarstwie związane jest optymalizacją procesów technologicznych – pozwala ujawnić i badać wzajemne powiązania, integrować procesy i systemy, doskonalić strukturę organizacyjną i tworzyć środowisko informacyjne pozwalające na ocenę powstających problemów.

więcej o Modelowanie w bibliotekoznawstwie i praktyce bibliotecznej

O psychospołecznych przyczynach unikania przez czytelników pomocy bibliotekarzy

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Kategorie użytkowników

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Bibliotekarze akademiccy zajmujący się udzielaniem informacji wiedzą, że wiele osób, które mogłyby skorzystać z ich pomocy, nie chce się o nią zwracać lub czuje się w takich sytuacjach niezręcznie i niekomfortowo. Powody tego stanu rzeczy są różne i dotyczą zarówno barier praktycznych, jak i psychospołecznych, będących m.in. wynikiem interakcji między wykładowcami, studentami i bibliotekarzami. W artykule przeanalizowano te czynniki z perspektywy psychologii edukacyjnej i bibliotekoznawstwa, w tym zwłaszcza badań poświęconych zachowaniom informacyjnym studentów i usługom informacyjnym przeznaczonym dla tej grupy odbiorców.

więcej o O psychospołecznych przyczynach unikania przez czytelników pomocy bibliotekarzy

Rola państwa wobec kultury w świecie globalizacji i finansjeryzacji

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

Wiek XIX przyniósł między innymi upadek znaczenia arystokracji i przez to pozbawił kulturę jej odwiecznych mecenasów. Ich rolę zaczęło przejmować państwo, czego płomiennym zwolennikiem był A. Lamartine (1790-1869), a przeciwnikiem – F. Bastiat (1801-1850). Pierwszy twierdził, że brak wsparcia ze strony państwa grozi upadkiem edukacji i instytucji kulturalnych, drugi temu zaprzeczał z pozycji liberalnych i wolnorynkowych. We Francji pierwszym ministrem kultury mianowano w 1959 r. André Malraux. Zapewnił on kulturze stałe finansowanie, podjął próbę decentralizacji zarządzania oraz promował system odliczeń od podatków dla prywatnych mecenasów. W artykule omówiono mechanizmy rynkowe dotyczące całej współczesnej kultury posługując się przykładem sztuki nowoczesnej.

więcej o Rola państwa wobec kultury w świecie globalizacji i finansjeryzacji

Bibliofuturologia – przedmiot i metodologia badań

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Bibliotekoznawstwo i informacja naukowa jako dziedzina, Relacje z innymi dziedzinami, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule przybliżono podstawowe terminy związane z nowym podejściem do komunikacji społecznej odbywającej się za pośrednictwem książki, wprowadzając m.in. pojęcie „bibliosfery” definiowane jako supersystem społeczno-komunikacyjny obejmujący bibliotekarstwo, bibliografię, ruch wydawniczy, księgarstwo i informatykę, z uwzględnieniem istotnych zjawisk społecznych związanych z percepcją książki, takich jak cenzura i bibliofilstwo.

więcej o Bibliofuturologia – przedmiot i metodologia badań

Muzealnictwo w szkołach informacji naukowej: utopia czy wartość dodana?

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule przeanalizowano wspólne aspekty zawodów powiązanych z nauką o informacji oraz ochroną i zapewnianiem dostępu do dziedzictwa kulturowego, a także miejsce muzeologii w kanadyjskim systemie kształcenia na poziomie wyższym, a następnie przedyskutowano celowość włączenia do uniwersyteckich programów bibliotekoznawstwa i informacji naukowej przedmiotów związanych z szeroko rozumianym muzealnictwem, wskazując, że studenci uzyskają dzięki temu poszukiwany zawód, a uczelnie – nowych studentów na kierunkach koncentrujących się dotąd głównie na bibliotekach i archiwach .

więcej o Muzealnictwo w szkołach informacji naukowej: utopia czy wartość dodana?

Omeka.net jako prowadzone przez bibliotekarzy miejsce spotkań cyfrowych humanistów

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

Większość projektów humanistyki cyfrowej (HC) bazuje na podejściu Do-It Yourself (zrób to sam), proces produkcji wiedzy w społecznościach cyfrowych humanistów wymaga też jednak treści, narzędzi i danych tworzonych przez innych, a sukces takich przedsięwzięć zależy w dużej mierze od formalnej i nieformalnej współpracy w obrębie kilku sektorów informacyjnych (akademickiego, pozaakademickiego i kultury). Bibliotekarze pełnią od wielu lat ważne funkcje w środowisku HC, wspierając budowę cyfrowych zasobów, ułatwiając nawigację między różnymi źródłami, pomagając w spełnianiu potrzeb informacyjnych naukowców i dbając o rozwój standardów danych i organizacji informacji. W artykule przeanalizowano możliwość utworzenia prowadzonego przez bibliotekarzy miejsca spotkań HC dla wielu różnych społeczności badaczy, przy wykorzystaniu hostowanej w modelu SaaS wersji otwartej platformy Omeka, służącej do publikacji i prezentacji cyfrowych kolekcji obiektów kultury, czyli Omeka.net (zob. babin.bn.org.pl/?p=2768). Przedstawiono również wyniki ewaluacji tego narzędzia, jako taniego i przyjaznego technologicznie (również dla laików) rozwiązania, zapewniającego warunki do współtworzenia i eksploracji zasobów online.

więcej o Omeka.net jako prowadzone przez bibliotekarzy miejsce spotkań cyfrowych humanistów