Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Kategoria: Relacje z innymi dziedzinami

Omeka.net jako prowadzone przez bibliotekarzy miejsce spotkań cyfrowych humanistów

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

Większość projektów humanistyki cyfrowej (HC) bazuje na podejściu Do-It Yourself (zrób to sam), proces produkcji wiedzy w społecznościach cyfrowych humanistów wymaga też jednak treści, narzędzi i danych tworzonych przez innych, a sukces takich przedsięwzięć zależy w dużej mierze od formalnej i nieformalnej współpracy w obrębie kilku sektorów informacyjnych (akademickiego, pozaakademickiego i kultury). Bibliotekarze pełnią od wielu lat ważne funkcje w środowisku HC, wspierając budowę cyfrowych zasobów, ułatwiając nawigację między różnymi źródłami, pomagając w spełnianiu potrzeb informacyjnych naukowców i dbając o rozwój standardów danych i organizacji informacji. W artykule przeanalizowano możliwość utworzenia prowadzonego przez bibliotekarzy miejsca spotkań HC dla wielu różnych społeczności badaczy, przy wykorzystaniu hostowanej w modelu SaaS wersji otwartej platformy Omeka, służącej do publikacji i prezentacji cyfrowych kolekcji obiektów kultury, czyli Omeka.net (zob. babin.bn.org.pl/?p=2768). Przedstawiono również wyniki ewaluacji tego narzędzia, jako taniego i przyjaznego technologicznie (również dla laików) rozwiązania, zapewniającego warunki do współtworzenia i eksploracji zasobów online.

więcej o Omeka.net jako prowadzone przez bibliotekarzy miejsce spotkań cyfrowych humanistów

W kierunku wyszukiwania jako procesu uczenia się: przegląd bieżących perspektyw i przyszłych kierunków badań

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule dokonano krytycznego przeglądu piśmiennictwa poświęconego relacjom między wyszukiwaniem informacji a uczeniem się w kontekście edukacji na poziomie akademickim. Ponieważ wnioski z wielu badań dotyczących procesów zdobywania i przyswajania informacji przez studentów oraz zależności między ich kompetencjami informacyjnymi a skutecznością kwerend są niespójne, problem ten postanowiono rozpatrzyć koncentrując się nie tyle na problematyce zachowań informacyjnych obserwowanych przy realizacji zadań związanych z nauką, co na sposobach konceptualizacji i rekonfiguracji systemów wyszukiwawczych jako instrumentów edukacyjnych oraz narzędzi oceny efektów uczenia się na podstawie wyników wyszukiwania. Podjęto też próbę stworzenia nowego, bazującego na współpracy programu badawczego analizującego problematykę uczenia się i szukania informacji z wielodyscyplinarnej perspektywy.

więcej o W kierunku wyszukiwania jako procesu uczenia się: przegląd bieżących perspektyw i przyszłych kierunków badań

Czytelnictwo z ekranu i kartki papieru – badania i teorie

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Badania użytkowników, Kategorie użytkowników, Umiejętności informacyjne, Czytelnictwo

Tagi: , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule omówiono zagadnienia związane z metodyką nauki czytania oraz możliwościami promocji czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży, z uwzględnieniem różnych preferencji czytelniczych oraz czynników takich jak obniżanie się poziomu edukacyjnego młodych ludzi, pojawienie się nowych modeli uczenia się oraz upowszechnienie mediów elektronicznych i nawyków związanych z czytaniem z ekranu. Przeanalizowano także praktyki czytania tekstów w formie cyfrowej w kontekście dwóch teorii: czynnikowej i deiktycznej.

więcej o Czytelnictwo z ekranu i kartki papieru – badania i teorie

Kapitał społeczny w badaniach bibliotekoznawczych i w nauce o informacji

Autor: Grażyna Jaroszewicz,

Kategorie: Teoria nauki o informacji i bibliotekoznawstwa, Relacje z innymi dziedzinami, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Koncepcja kapitału społecznego zdobywa w ostatnich latach coraz szerszą popularność i jest przedmiotem wielu badań, przede wszystkim w dziedzinie nauk społecznych. O rozpowszechnieniu pojęcia świadczy wielość sposobów jego rozumienia. Obliczono, że w ciągu ostatniego dwudziestolecia pojawiło się ponad 1200 definicji kapitału społecznego. Dało to podstawę do krytycznych ujęć tej idei, między innymi ze względu na chaos definicyjny oraz brak spójnych ram koncepcyjnych.

więcej o Kapitał społeczny w badaniach bibliotekoznawczych i w nauce o informacji

O rozwoju teorii bibliotekoznawstwa i informacji naukowej w świecie sprzecznych paradygmatów

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Teoria nauki o informacji i bibliotekoznawstwa, Relacje z innymi dziedzinami, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W ostatnich latach, na całym świecie można obserwować zaostrzanie się konfliktów na tle religijnym i obyczajowym, w naukach społecznych coraz więcej uwagi poświęca się więc problematyce wpływu ideologii i wierzeń religijnych na społeczeństwa i kultury. Z naciskami różnych grup wyznaniowych musi radzić sobie także środowisko biblioteczne, w piśmiennictwie bibliotekoznawczym znaleźć można jednak niewiele odniesień do tej tematyki, jest ona też praktycznie nieobecna w teorii bibliotekoznawstwa i informacji naukowej (BIN). W artykule, na przykładach, omówiono z jakimi problemami, związanymi m.in. z opisem i sposobem traktowania religijnych materiałów muszą radzić sobie biblioteki w Europie i w Stanach Zjednoczonych. Przybliżono także różne sposoby definiowania i szanowania wolności religijnej dla wszystkich – zarówno wierzących, jak i niewierzących, w perspektywie historycznej i współczesnej, a następnie przedyskutowano bazujące na pragmatyzmie kulturowym i sekularyzmie podejście do opracowania podstaw teoretycznych dla lokalnych, krajowych i międzynarodowych programów badań z zakresu bibliologii i informatologii, uwzględniających problematykę obsługi użytkowników o różnych przekonaniach i światopoglądzie.

więcej o O rozwoju teorii bibliotekoznawstwa i informacji naukowej w świecie sprzecznych paradygmatów

FRBR, informacja i intertekstualność

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Opracowanie informacji

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Traktując jako punkt wyjścia teorie ujmujące informację jako dokumentacyjną formę określonych praktyk komunikacyjnych oraz koncepcje wywodzące się z teorii kultury, w artykule przeanalizowano pojęcie dzieła w modelu FRBR (Functional Requirements for Bibliographic Records) w odniesieniu do autorstwa, ur-tekstu (oryginalnej, najwcześniejszej formy tekstu) i intertekstualności, zwracając uwagę na konsekwencje wbudowanych w ten model założeń ideologicznych, w tym „niebezpieczeństwo abstrakcji” i zagrożenia płynące z idealistycznego podejścia do informacji. Zaproponowano również argumentację uzasadniającą historyczno-społeczne sposoby myślenia o praktykach dokumentacyjnych, uznające materialność znaków dokumentacyjnych oraz ich przynależność do instytucjonalnych i logonomicznych systemów.

więcej o FRBR, informacja i intertekstualność

Analiza konceptualna w bibliotekoznawstwie i informacji naukowej: teoria i przykłady zastosowań

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Teoria nauki o informacji i bibliotekoznawstwa, Relacje z innymi dziedzinami, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Badania użytkowników

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Naukowcy prowadzący badania z zakresu potrzeb informacyjnych oraz wyszukiwania i wykorzystania informacji (ang. information needs, seeking and use – INSU) – jednej z subdyscyplin bibliotekoznawstwa i informacji naukowej (ang. LIS), zwracają od lat uwagę na konieczność ugruntowania konceptualnych i teoretycznych podstaw tej dziedziny, tym niemniej, w piśmiennictwie bibliologicznym i informatologicznym znaleźć można niewiele modeli badania i objaśniania znaczeń kluczowych konceptów służących do opisu badanych na gruncie teorii LIS zjawisk, a dotychczas przeprowadzone prace badawcze poświęcone aparatowi pojęciowemu INSU wskazują na niejednoznaczny charakter używanej terminologii i konieczność jej uściślenia. W artykule, na podstawie przeglądu literatury przedmiotu, omówiono krytycznie różne metodologie stosowane w badaniach nad pojęciami w LIS. Przedstawiono również innowacyjne podejścia do odkrywania znaczeń, bazujące na analizie konceptualnej i zapożyczone z badań nad teorią i praktyką pielęgniarstwa, przeprowadzając przy użyciu wskazanych technik i zasad skróconą analizę pojęcia usage (użytkowanie, wykorzystanie) w LIS i INSU.

więcej o Analiza konceptualna w bibliotekoznawstwie i informacji naukowej: teoria i przykłady zastosowań

Inteligencja emocjonalna a umiejętności przywódcze w działalności bibliotekarskiej

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Zdolność rozpoznawania i kontrolowania własnych i cudzych emocji oraz właściwej oceny emocjonalnego wydźwięku określonych sytuacji to kluczowe czynniki warunkujące sukces w miejscu pracy, również w przypadku bibliotekarzy akademickich. Mimo to, w środowisku tym ceni się nadal znacznie wyżej intelekt niż uzdolnienia interpersonalne, zdarza się też często, że wykształconym ludziom z wysokim ilorazem IQ i bardzo dobrze rozwiniętymi zdolnościami analitycznymi, brakuje równie zaawansowanych umiejętności odczytywania i właściwego reagowania na bodźce emocjonalne. Wpływa to negatywnie na atmosferę i efektywność pracy, prowadzi do nieporozumień, konfliktów i błędów komunikacji, utrudnia znacząco współdziałanie w grupie, utrzymywanie zdrowych zawodowych relacji i podejmowanie właściwych decyzji. Sprawia też, że ludzkie interakcje w miejscach kojarzonych w wiedzą i rozumem mogą wyglądać bardzo głupio. Artykuł poświęcono omówieniu różnych aspektów inteligencji emocjonalnej (IE) w kontekście bibliotek szkół wyższych i skutecznego zarządzania tymi instytucjami, oraz wartości kompetencji związanych z IE dla osób pełniących funkcje kierownicze.

więcej o Inteligencja emocjonalna a umiejętności przywódcze w działalności bibliotekarskiej

Wieża jako metafora – architektura biblioteczna i wertykalny wymiar wiedzy

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Architektura i wyposażenie

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Wertykalność oraz powiązane z nią figury są powszechnie używane jako przestrzenne metafory mające wyrażać hierarchię odnoszoną do informacji i wiedzy. Przenośnie te znajdują także odzwierciedlenie w architekturze bibliotecznej. Wiele bibliotek zbudowano w formie wież lub wysokich, wielopoziomowych struktur, przeobrażając utopijne idee dotyczące uniwersalnych systemów organizacji informacji w język architektury i tworząc wzajemne powiązanie między intelektualnym dorobkiem ludzkości i przestrzenią. W artykule przeanalizowano, na przykładach konkretnych obiektów powstałych w ciągu ostatniego stulecia, różne sposoby symbolicznego wyrażania pionowego wymiaru wiedzy w budownictwie bibliotecznym i różne podejścia do przestrzennej prezentacji i interpretacji poglądów dotyczących konstrukcji, dekonstrukcji lub rekonstrukcji systemów językowych i informacyjnych.

więcej o Wieża jako metafora – architektura biblioteczna i wertykalny wymiar wiedzy

Slow Delphi: badanie zachowań informacyjnych i Slow Movement

Autor: Grażyna Jaroszewicz,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule przedstawiono nowy wariant metody delfickiej – slow Delphi oraz jego zastosowanie do analizy zachowań i praktyk informacyjnych. Omówione badanie było częścią większego projektu poświęconego zachowaniom informacyjnym zgodnym z ideą Slow Movement. Ruch ten narodził się w 1989 r. we Włoszech wraz z publikacją Slow Food Manifesto, a następnie rozwinął, obejmując różne sfery życia, w których ludzie mogą mieć poczucie utraty kontroli, zmęczenia pośpiechem i stałym obniżaniem jakości na rzecz ilości (pojawiły się m.in. slow cities, slow money, czy slow travel). W literaturze przedmiotu nie odnotowano dotychczas analiz potencjalnego wpływu zasad spowolnienia na zachowania i praktyki informacyjne.

więcej o Slow Delphi: badanie zachowań informacyjnych i Slow Movement