Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Kategoria: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

O edukacji medialnej i roli bibliotekarzy w erze fake news na przykładzie nowych inicjatyw w Stanach Zjednoczonych

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Branża, zawód i edukacja, Szkolenie użytkowników, Umiejętności informacyjne, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

W obecnych czasach, odróżnienie faktów od fikcji w wiadomościach i treściach publikowanych online jest olbrzymim wyzwaniem – nagłaśnianie i błyskawiczne rozpowszechnianie w sieciach społecznościowych i środkach masowego przekazu informacji o wydarzeniach, które nigdy nie miały miejsca, stało się w Stanach Zjednoczonych (jaki i na całym świecie) powszechnym zjawiskiem. Wg sondażu Pew Research Center z grudnia 2016 r., 23% Amerykanów nieświadomie bądź celowo udostępniało w sieci sfabrykowane doniesienia, a 64% odczuwało wątpliwości i dezorientację przy ocenie podstawowych faktów i zdarzeń. Zdaniem autorki, w walce z wprowadzanymi celowo do obiegu fake news, mającymi kształtować określone reakcje, postawy i wybory odbiorców, kluczową rolę mogą odebrać bibliotekarze, jako że mają odpowiednią wiedzę i ustaloną reputację jako eksperci w zakresie edukacji informacyjnej. W artykule omawia,w jaki sposób pracownicy bibliotek mogą pomagać uczniom i studentom w weryfikacji treści niewiadomego pochodzenia i nieustalonej prawdziwości oraz uczyć, jak odróżniać i traktować sceptycznie reklamy, artykuły sponsorowane i opinie ze źródeł o wyraźnych afiliacjach politycznych.

więcej o O edukacji medialnej i roli bibliotekarzy w erze fake news na przykładzie nowych inicjatyw w Stanach Zjednoczonych

Oprogramowanie Piwik jako alternatywa dla Google Analytics: studium przypadku Biblioteki Uniwersytetu Cornella

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Technologia informacyjna i bibliotekarska, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Sukcesywne dostarczanie coraz większej liczby informacji drogą elektroniczną, w powiązaniu z koniecznością oceny efektywności świadczonych usług, skłania biblioteki do badania i implementacji narzędzi pozwalających na śledzenie wykorzystania ich zasobów sieciowych, czyli korzystania z techniki analizy statystyk sieci www. Podobnie jak inne placówki biblioteczne, Biblioteka Uniwersytetu Cornella (Cornell University Library – CUL) używala aplikacji Google Analitics (GA) do analizy dostępu i ruchu na swoich stronach internetowych. Serwis ten ma wiele zalet, wśród których jest brak opłat za użytkowanie, jednak ze względu na kwestie związane z ochroną prywatności użytkowników, może być traktowany jako nieodpowiedni dla bibliotek. W artykule przedstawiono powody, dla których w CUL zdecydowano się na wybór otwartego oprogramowania Piwik jako alternatywy dla GA, omówiono też charakterystykę i funkcjonalność tego narzędzia, procedury wykorzystane przy jego instalacji i administrowaniu oraz korzyści i wyzwania związane z rezygnacją z GA.

więcej o Oprogramowanie Piwik jako alternatywa dla Google Analytics: studium przypadku Biblioteki Uniwersytetu Cornella

Wieloaspektowa ocena jakości publikacji naukowych przy wykorzystaniu metody BWM

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

Wraz ze wzrostem liczby publikacji naukowych, ocena jakości dorobku naukowego (artykułów, książek i raportów badawczych) staje się coraz bardziej złożonym zadaniem. Choć, w praktyce, jego podstawową wartość oceniają komisje i eksperci mający odpowiednią wiedzę dziedzinową i kompetencje, ewaluacja ekspercka może nie obejmować w pełni różnych wymiarów jakości produkcji badawczej, autorka wskazuje więc na konieczność opracowania metodyki opiniowania poziomu i wyników badań opartej na wielu różnych miernikach, uwzględniających więcej aspektów jakości, zwłaszcza po opublikowaniu badań. W artykule zaprezentowano nowy model oceny publikacji naukowych uwzględniający, poza recenzjami specjalistów z branży i analizą cytowań, dodatkowe, obiektywne mierniki jakości, takie m.in. jak wpływ edukacyjny (przydatność pracy jako lektury obowiązkowej dla studentów) i oddziaływanie w ramach współpracy naukowej (liczba współtworzonych z innymi autorami prac naukowych na poziomie krajowym i międzynarodowym), oraz biorący pod uwagę wagę każdego z używanych wskaźników.

więcej o Wieloaspektowa ocena jakości publikacji naukowych przy wykorzystaniu metody BWM

Trendy publikowania w otwartym dostępie: percepcje i statystyka

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Dostęp do publikacji, Opracowanie informacji, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji

Tagi: , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W ciągu ciągu ostatniej dekady, można mówić o stałym wzroście popularności publikowania w otwartym dostępie jako metody wspierającej rozpowszechnianie literatury naukowej, zarówno wśród wydawców, jak i autorów. Podstawą sukcesu tego modelu jest koncepcja szybkiego i bezpłatnego, publicznego dostępu online do recenzowanych prac badawczych, nieobwarowanego licznymi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa autorskiego i warunków licencji. W artykule omówiono rozwój idei open access, ekonomiczne uwarunkowania i odmiany tego modelu oraz najważniejsze światowe inicjatywy i regulacje promujące otwartą naukę. Przybliżono również kontrowersje związane z praktykami tzw. drapieżnych wydawców (zob. babin.bn.org.pl/?p=3856, babin.bn.org.pl/?p=4784) i obawy środowiska naukowego związane z reputacją oraz metodami oceny jakości otwartych czasopism i badaniem wpływu naukowego. Następnie zaprezentowano wyniki studium przypadku, w ramach którego analizowano wzory publikowania badaczy z włoskiego Narodowego Instytutu Zdrowia (Istituto Superiore di Sanità) i ich preferencje związane z wyborem czasopism, w których zamieszczają własne prace naukowe. Celem badania było z jednej strony określenie liczby czasopism open access indeksowanych w bazach Instytutu Filadelfijskiego i posiadających ustalony wskaźnik Impact Factor (IF). Z drugiej – określenie rozkładu kategorii dziedzinowych przypisanych tym tytułom.

więcej o Trendy publikowania w otwartym dostępie: percepcje i statystyka

Współpraca między bibliotekami więziennymi a bibliotekami publicznymi we Francji

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Czytelnictwo, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Zarządzanie

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Francuskie Stowarzyszenie Biblioteczne (ABF) zorganizowało w 2016 r. w Paryżu, w Mediatece im. F. Sagan jednodniową konferencję poświęconą współpracy bibliotek publicznych z bibliotekami i służbą więzienną. Obrady otworzył Nicolas Merle reprezentujący ministerstwo kultury i komunikacji, przedstawiając bilans ubiegłorocznej współpracy jego resortu z ministerstwem sprawiedliwości. Ministerstwo przekazało w 2015 r. do regionów 2 mln euro na ponad 450 projektów, zakładając, że biblioteki publiczne będą grały istotną rolę w edukacji i rozwoju kultury dla więźniów. Z ramienia ministerstwa sprawiedliwości głos zabrała Nathalie Faure referując wyniki badania z 2015 r. poświęconego funkcjonowaniu bibliotek w zakładach karnych.

więcej o Współpraca między bibliotekami więziennymi a bibliotekami publicznymi we Francji

Wyszukiwanie informacji według kryterium czasu publikacji: przeszłość, stan bieżący i przyszłe perspektywy

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Technologia informacyjna i bibliotekarska, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

Tagi: , , ,

Zostaw komentarz

Efektywne pozyskiwanie zasobów odpowiadających faktycznym zainteresowaniom internautów, z rosnącej masy danych publikowanych w środowisku sieciowym, zależy od rozwoju zaawansowanych opcji wyszukiwawczych, w tym mechanizmów potrafiących szeregować wyniki wyszukiwania wg określonego zestawu kryteriów, takich jak aspekt czasu. Większość stosowanych obecnie metod wyszukiwania z uwzględnieniem uwarunkowań czasowych polega na sortowaniu rezultatów na podstawie daty publikacji zawartości dokumentu, lub proszeniu użytkownika o wyznaczenie określonych ram chronologicznych, część bazuje na włączaniu wymiaru czasu do postaw modelu szeregowania. W artykule dokonano kompleksowego przeglądu i porównania najważniejszych prac poświęconym systemom wyszukiwania i udostępniania informacji (ang. Information Retrieval – IR) w kontekście czasowym (por. babin.bn.org.pl/?p=3830), omówiono także wymieniane w nich techniki prezentowania określonych czasowo wyników wyszukiwania. Autorzy przyjęli w nim kategoryzację wzorowaną na trzech podstawowych komponentach IR, mianowicie kwerendzie, treści dokumentów i modelach szeregowania.

więcej o Wyszukiwanie informacji według kryterium czasu publikacji: przeszłość, stan bieżący i przyszłe perspektywy

Biblioteki bez granic: edukacja jako pomoc ratująca życie w czasie przedłużających się kryzysów migracyjnych

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Branża, zawód i edukacja, Kategorie użytkowników, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Zarządzanie

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Biblioteki bez granic – Libraries Without Borders (LWB) / Bibliothèques San Frontières (zob. babin.bn.org.pl/?p=2125), to międzynarodowa organizacja non-profit z siedzibami w Paryżu i Waszyngtonie, zajmująca się rozpowszechnianiem edukacji i działaniami na rzecz eliminacji nierówności związanych z dostępem do informacji i nauki w rejonach dotkniętych konfliktami zbrojnymi, kryzysami i klęskami żywiołowymi. Swoje działania prowadzi przez poszerzanie tradycyjnych definicji bibliotek oraz obszarów, w których biblioteki mogą wprowadzać zmiany. W szczególności, członkowie LWB zaangażowani są w zapewnianie pomocy o charakterze transformacyjnym, umożliwiającej ratowanie życia, w organizowanych przez siebie, alternatywnych przestrzeniach bibliotecznych, a organizacji udało się zrealizować z powodzeniem wiele programów bibliotecznych w różnych regionach świata. Większość takich inicjatyw, ze względu na globalny kryzys migracyjny, prowadzona jest w ośrodkach dla uchodźców i centrach dla azylantów i skierowana do osób, które przebywają w izolacji i bez zabezpieczenia podstawowych potrzeb, przez wiele lat.

więcej o Biblioteki bez granic: edukacja jako pomoc ratująca życie w czasie przedłużających się kryzysów migracyjnych

Okulografia w bibliotekoznawstwie i informacji naukowej: przegląd literatury

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Badania użytkowników, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Sprzęt do śledzenia ruchów oka (ang. eye tracking – ET), czyli technikę okulografii można traktować obecnie jako technologię na wysokim poziomie zaawansowania, a ze względu na coraz łatwiejszą dostępność, wykorzystuje się ją w wielu różnych dyscyplinach, w tym psychologii, marketingu, medycynie, badaniach nad użytecznością oraz interakcjami między człowiekiem a komputerem. W bibliotekoznawstwie i informacji naukowej (BIN), metodologie tego typu zaczęto wykorzystywać do analizy relacji między użytkownikami a systemami komputerowymi oraz zachowań informacyjnych, można się też spodziewać wkrótce szerszego zainteresowania narzędziami ET w tej dziedzinie. W artykule omówiono metody pomiaru i analizy danych stosowane w ET, a następnie przedstawiono wyniki przeglądu piśmiennictwa poświęconego zastosowaniom okulografii w różnych obszarach badawczych BIN. Materiały do analizy wybrano z dwóch baz publikacji naukowych: Library and Information Science Abstracts (LISA) oraz Library, Information Science and Technology Abstracts (LISTA).

więcej o Okulografia w bibliotekoznawstwie i informacji naukowej: przegląd literatury

Modelowanie w bibliotekoznawstwie i praktyce bibliotecznej

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Teoria nauki o informacji i bibliotekoznawstwa, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule zdefiniowano modelowanie jako tworzenie symbolicznego obrazu (jego wyobrażenia, schematu, opisu) dowolnego obiektu lub systemu obiektów. W szerokim sensie model utożsamia się z systemem odwzorowującym lub odtwarzającym oryginalny obiekt. Wspólną cechą wszystkich modeli jest przenoszenie pewnej informacji o oryginale. Modelowanie umożliwia sprawdzenie obowiązujących teorii naukowych oraz ogląd obiektu badań poprzez analizę systemową jego części składowych. Za pierwsze modele można uznać mapy, choć modelowanie jako metoda badań naukowych rozwinęło się dopiero w XX w. Częste ostatnio zastosowanie modelowania w bibliotekarstwie związane jest optymalizacją procesów technologicznych – pozwala ujawnić i badać wzajemne powiązania, integrować procesy i systemy, doskonalić strukturę organizacyjną i tworzyć środowisko informacyjne pozwalające na ocenę powstających problemów.

więcej o Modelowanie w bibliotekoznawstwie i praktyce bibliotecznej

Zarządzanie bibliotekami publicznymi a realizacja polityki przejrzystości na stronach www

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Dostęp do publikacji, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Przejrzystość działań organów władzy to temat cieszący się zainteresowaniem na całym świecie, zarówno w środowisku bibliotecznym, jak i w szerszym kontekście. Jedną z odpowiedzi władz na społeczne apele o większą transparentność i respektowanie prawa obywateli do dostępu do informacji publicznej jest udostępnianie jej w Internecie, w tym na stronach www. Wg autorki, biblioteki, jako instytucje sektora publicznego, podobnie jak innego typu organizacje otrzymujące budżetowe dotacje, powinny zapewniać łatwy i otwarty dostęp do informacji o charakterze urzędowym, w interesie swoich użytkowników i wszystkich zainteresowanych stron. Postanowiła sprawdzić w związku z tym, czy biblioteki publiczne w Stanach Zjednoczonych uczestniczą w globalnym ruchu na rzecz transparentności i realizują zasadę jawności, zamieszczając informacje o swoich działaniach na własnych stronach www.

więcej o Zarządzanie bibliotekami publicznymi a realizacja polityki przejrzystości na stronach www