Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Kategoria: Działalność biblioteki

O roli półek bibliotecznych w bibliotece akademickiej – prognozy na 2025 r.

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Badania użytkowników

Tagi: , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Ze względu na coraz większą liczbę publikacji naukowych wydawanych w formie elektronicznej, biblioteki szkół wyższych zaczynają kwestionować wartość dodaną oferty w postaci zbiorów w wolnym dostępie (WD) oraz ich przyszłe znaczenie w przestrzeni bibliotecznej, a zajmowane przez nie miejsca przekształca się w wielu instytucjach (zwłaszcza tych o profilu technicznym) w strefy nauki, zastępując półki na książki wyposażeniem umożliwiającym indywidualną i grupową pracę online oraz przenosząc zbiory drukowane do magazynów i bibliotek składowych. W wielu bibliotekach regały z książkami zajmują jednak nadal istotną część publicznie dostępnej powierzchni i cieszą się zainteresowaniem studentów i kadry naukowej, z badań wynika też, że obecność książek pozytywnie wpływa na komfort i efekty uczenia się studentów i stymuluje zainteresowanie literaturą; jest też traktowana jako ważny element atmosfery w bibliotekach. Aby określić ewolucję roli otwartych półek w tych placówkach, w perspektywie kolejnych 10 lat, w Bibliotece Uniwersytetu w Utrechcie (BUU) przeprowadzono studium przypadku, koncentrujące się na dwóch głównych lokalizacjach BUU z wolnym dostępem: Bibliotece Uniwersyteckiej Uithof i Bibliotece Uniwersyteckiej City Centre. Celem autorów było także zachęcenie bibliotekarzy do przemyślenia, w jaki sposób można wzmocnić funkcje takich miejsc w ich instytucjach i zwiększyć ich przydatność dla użytkowników.

więcej o O roli półek bibliotecznych w bibliotece akademickiej – prognozy na 2025 r.

Biblioteka w wyobraźni artystów – wystawa w Bibliotece Narodowej Francji

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki

Tagi: , , ,

Zostaw komentarz

W połowie maja 2017 roku w Bibliotece Narodowej Francji (BNF) prezentowano zaprojektowaną przez Roberta Lepage wystawę w wirtualnej technologii 3D pt. Biblioteki w nocy, która umożliwiała poznanie 10 najsłynniejszych bibliotek na świecie. Wprowadzeniem do niej była funkcjonująca paralelnie wystawa dzieł plastycznych ze zbiorów BNF i wypożyczonych z innych galerii, pt. Wyimaginowane biblioteki. W artykule krótko scharakteryzowano sylwetki autorów i tematykę ośmiu wybranych eksponatów prezentujących różne postrzeganie bibliotek oraz zaprezentowano ich fotografie.

więcej o Biblioteka w wyobraźni artystów – wystawa w Bibliotece Narodowej Francji

Koncepcja biblioteki jako centrum komunikacji międzykulturowej

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W grudniu 2014 roku weszło w życie rozporządzenie prezydenta Rosji pn. „Podstawy państwowej polityki kulturalnej”. Mowa w nim między innymi o konieczności zachowania w tym kraju różnorodności kulturowej i etnicznej. Wiele bibliotek na terenie całego kraju zaczęło w związku z tym realizować programy dla społeczności zróżnicowanych pod względem narodowościowym i kulturowym.

więcej o Koncepcja biblioteki jako centrum komunikacji międzykulturowej

Walka z analfabetyzmem funkcjonalnym we francuskich bibliotekach publicznych

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Szkolenie użytkowników, Czytelnictwo

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Analfabetyzm jest we Francji kluczowym problemem społecznym od ponad 40 lat, a badania z lat 2011-2012 wykazały, że nadal około 7% populacji w wieku 18 do 65 lat (2,5 mln osób) jest wykluczona z aktywnego uczestnictwa w kulturze i życiu społecznym ze względu na brak wystarczającej umiejętności czytania ze zrozumieniem, pisania i liczenia, przy czym nie chodzi o tradycyjnie rozumiany analfabetyzm, ani o mieszkańców, dla których język francuski nie jest ojczystym, lecz o osoby, które zaliczyły co najmniej 10-letni okres nauki szkolnej i ukończyły 16 lat, jednak mają trudności ze sprawnym funkcjonowaniem we współczesnym społeczeństwie. Powody tego stanu rzeczy są rożne i zaliczyć można do nich m.in. wewnętrzne uwarunkowania, problemy z identyfikacją osób mających omawiane problemy różnice regionalne, brak spójnych strategii zaradczych oraz odpowiednich szkoleń. Istotną rolę rolę na tym polu mają do odegrania biblioteki.

więcej o Walka z analfabetyzmem funkcjonalnym we francuskich bibliotekach publicznych

O teorii i praktyce gromadzenia zbiorów: przegląd bieżących trendów

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule dokonano selektywnego przeglądu głównych problemów i zagadnień związanych z zarządzaniem zbiorami w bibliotekach szkół wyższych. Skupiono się w nim na kwestiach zasad kształtowania zbiorów, nowych modeli gromadzenia takich jak DDA (demand driven acquisition), czyli gromadzenie sterowane popytem, inwestycji w otwarty dostęp, tzw. wielkich umów z wydawcami i dostawcami treści (ang. big deals), optymalizacji budżetów na gromadzenie, racjonalizacji zarządzania drukowanymi zasobami o wartości historycznej i wykazywania wartości pracy działów gromadzenia dla instytucji. Omówiono również relacje między wprowadzanymi regulacjami dotyczącymi gromadzenia a codziennymi praktykami bibliotek w tym zakresie, na przykładzie doświadczeń wybranych, prywatnych i publicznych placówek z Ameryki Północnej.

więcej o O teorii i praktyce gromadzenia zbiorów: przegląd bieżących trendów

Czy komercyjni wydawcy zawyżają bibliotekom opłaty za czasopisma naukowe z dziedzin powiązanych z naukami ścisłymi, technologią i medycyną: badanie

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Działalność biblioteki, Wydawcy

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Coroczny wzrost kosztów prenumeraty czasopism naukowych, zwłaszcza z zakresu nauk ścisłych, technologii i medycyny (science, technology, medicine – STM) jest kwestią bardzo kontrowersyjną i spotyka się z dużą krytyką ze strony środowiska naukowego i bibliotecznego, gdyż sytuacja ta wpływa znacząco na rosnące uszczuplanie ograniczonych budżetów bibliotek i na sytuację naukowców. W piśmiennictwie analizuje się, przy użyciu matematycznych obliczeń i badań empirycznych, różne czynniki mogące wpływać na wysokość cen czasopism STM. Dla bibliotekarzy jest rzeczą niemal oczywistą, że najwięksi komercyjni dostawcy treści wykorzystują dominującą pozycję na rynku do narzucania nieadekwatnie wysokich opłat i niekorzystnych modeli użytkowania (takich jak opłaty za dostęp, a nie za własność). Przekonanie to potwierdzają wyniki części przeprowadzonych dotychczas prac badawczych, niektórzy specjaliści argumentują jednak, że „kryzys czasopism” nie jest winą wydawców, lecz uczelni, kultury naukowej (uzależnianie kariery od publikacji w prestiżowych, tradycyjnych tytułach) bądź uwarunkować ekonomicznych. Aby zdobyć niepodważalne dowody mogące rozstrzygnąć tę debatę i pomóc bibliotekom w wypracowaniu skutecznych rozstrzygnięć, autorzy przeprowadzili badanie na największej jak dotąd próbie tytułów, z wykorzystaniem półlogarytmicznego modelu ekonometrycznego – sprawdzonej metodologi (m.in. Liu, 2005, 2011) uznanej za najbardziej efektywną w tym przypadku, oraz analizy regresji w odniesieniu do poszczególnych dyscyplin STM.

więcej o Czy komercyjni wydawcy zawyżają bibliotekom opłaty za czasopisma naukowe z dziedzin powiązanych z naukami ścisłymi, technologią i medycyną: badanie

Seniorzy w bibliotece : nowy cel społeczny polityki rozwoju czytelnictwa we Francji

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Badania użytkowników, Kategorie użytkowników, Czytelnictwo

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Ponieważ Francja szybko się starzeje (szacuje się, że w 2060 w roku ok. 23 mln jej obywateli będzie w wieku ponad 60 lat), polityka społeczna francuskiego rządu nastawiona jest od kilku lat na aktywizację seniorów. Założono, że biblioteki publiczne powinny w coraz większym stopniu świadczyć usługi dla tej grupy ludności. W artykule, na podstawie bogatej literatury przedmiotu, w tym uwzględniającej wyniki różnych sondaży przeprowadzanych przez ministerstwo kultury oraz Instytut Gerontologii, szeroko przedstawiono problematykę związaną z obsługą biblioteczną starszych osób we Francji.

więcej o Seniorzy w bibliotece : nowy cel społeczny polityki rozwoju czytelnictwa we Francji

Usługi związane z danymi badawczymi w europejskich bibliotekach szkół wyższych: wyniki sondażu

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Działalność biblioteki, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Zakres oferowanych przez biblioteki usług związanych z zarządzaniem danymi naukowymi (ang. Research Data Services – RDS) jest bardzo szeroki – od pomagania naukowcom w wyszukiwaniu źródeł dotyczących standardów metadanych w ich dyscyplinach po tworzenie i prowadzenie cyfrowych repozytoriów danych. Aby dowiedzieć się jakie typy serwisów RDS są dostępne w bibliotekach akademickich ośrodków badawczych w Europie, i jakie są ich plany związane ze świadczeniem tego typu usług, międzynarodowy zespól finansowany przez LIBER (Ligue des Bibliothèques Europénnes de Recherche – stowarzyszenie europejskich bibliotek naukowych) i DataONE (Data Observation Network for Earth) przeprowadził wiosną 2016 r. sondaż skierowany do dyrektorów instytucji członkowskich LIBER. Ponieważ europejskie państwa jako jedne z pierwszych na świecie wprowadziły wymogi dostarczania otwartych danych i przygotowywania planów zarządzania danymi (Data Management Plan – DMP) założono, że biblioteki akademickie starego kontynentu będą liderami RDS. Wyniki badania porównano z rezultatami sondaży zrealizowanych w Ameryce Północnej w latach 2011 i 2014.

więcej o Usługi związane z danymi badawczymi w europejskich bibliotekach szkół wyższych: wyniki sondażu

Bezpłatne repozytoria danych Organizacji Narodów Zjednoczonych: przewodnik

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) i jej agencje publikują w domenie publicznej olbrzymie ilości informacji. Aby przybliżyć bibliotekarzom akademickim bezpłatne repozytoria danych, biblioteki cyfrowe i strony tych organów międzynarodowych, przydatne w badaniach z zakresu nauk politycznych, dyplomacji i stosunków międzynarodowych, oraz ułatwić rekomendowanie ich studentom, w artykule scharakteryzowano bazy danych udostępniane globalnie przez ONZ, Bank Światowy oraz powiązane z nimi międzyrządowe i pozarządowe jednostki. Przedstawiono też techniczne instrukcje dotyczące pobierania danych do analizy z omawianych stron. Podkreślono przy tym konieczność uczenia odpowiedniego cytowania źródeł publicznie dostępnych danych.

więcej o Bezpłatne repozytoria danych Organizacji Narodów Zjednoczonych: przewodnik

Usługi biblioteczne dla dzieci: programy, praktyka i polityka

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Działalność biblioteki, Kategorie użytkowników, Czytelnictwo

Tagi: , , , , , ,

Możliwość komentowania Usługi biblioteczne dla dzieci: programy, praktyka i polityka została wyłączona

Usługi dla dzieci są obecnie traktowane priorytetowo w skali globalnej, jako element strategii poprawy efektywności systemu edukacji i podnoszenia poziomu umiejętności czytania, rośnie też rozumienie znaczenia, jakie ma okres pierwszych 5 lat życia dla intelektualnego, społecznego, i emocjonalnego rozwoju człowieka, jak i zainteresowanie tym etapem w badaniach z zakresu psychologii, pedagogiki, polityki społecznej, pomocy społecznej i neuropsychologii. Oferta instytucji publicznych dla lokalnych społeczności zależy od programów politycznych partii rządzących, a polityczne aspekty kwestii dotyczących opieki nad rodziną i dziećmi są bardzo złożone. W artykule przeanalizowano, odwołując się do doświadczeń Wielkiej Brytanii, niektóre z wyzwań związanych ze świadczeniem usług bibliotecznych dla najmłodszych.

więcej o Usługi biblioteczne dla dzieci: programy, praktyka i polityka