Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Archiwum z miesiąca: Lipiec 2012

W kierunku zintegrowanej definicji crowdsourcingu

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Kategorie użytkowników, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Crowdsourcing (zob. BABIN 2010/2/96) to koncepcja względnie nowa, obejmujące wiele typów zachowań online przybierających różne formy, co prowadzi do rozmycia jej granic i określania tym mianem niemal każdej aktywności w Internecie bazującej na współpracy (współtworzenie treści, innowacje dodawane przez użytkowników i in.). W literaturze fachowej znaleźć można wiele definicji tego fenomenu, część autorów przywołuje więc określone przykłady crowdsourcingu traktując je jako paradygmatyczne, inni natomiast klasyfikują te same partycypacyjne przedsięwzięcia w zupełnie inny sposób (np. Wikipedia czy YouTube uznawane są przez część badaczy jako klasyczne przykłady crowdsourcingu, przez innych – wręcz przeciwnie). W artykule podjęto próbę ustalenia wspólnych elementów tych definicji, by stworzyć podstawową charakterystykę crowdsourcingowych inicjatyw i określić minimalne warunki, jakie musi spełniać dany projekt by zostać uznany za tego typu działalność.

więcej o W kierunku zintegrowanej definicji crowdsourcingu

Aspekty wyszukiwania informacji multimedialnej: teoria i praktyka we Włoszech

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Opracowanie informacji, Źródła informacji

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Wyszukiwanie informacji multimedialnej (WIM) w dobie powszechnego dostępu do Internetu i coraz większego udziału internautów w tworzeniu cyfrowych treści stało się istotnym aspektem pracy bibliotecznej, a zasoby wizualne muszą spełniać potrzeby coraz bardziej wymagających użytkowników. Badania nt. różnych aspektów tego procesu mogą w znaczący sposób poprawić dostępność dokumentów multimedialnych i usprawnić pracę specjalistów zajmujących się indeksowaniem, katalogowaniem, archiwizowaniem czy udostępnianiem tego typu źródeł, a także projektantom stron internetowych czy administratorom bibliotek. W artykule, na podstawie przeglądu literatury przedmiotu omówiono ewolucję multimediów oraz badań nad WIM, przeanalizowano też, z punktu widzenia pracownika biblioteki publicznej, teoretyczne i praktyczne rozwiązania dotyczące WIM, wprowadzane we włoskim sektorze bibliotecznym w ciągu ostatnich 10 lat, w tym nowe zasady katalogowania.

więcej o Aspekty wyszukiwania informacji multimedialnej: teoria i praktyka we Włoszech

Kwalifikacje i obowiązki pracowników bibliotecznych działów zbiorów specjalnych w Stanach Zjednoczonych

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Omówiono wyniki analizy ofert pracy w bibliotecznych działach książki rzadkiej i rękopisów, zamieszczonych w odpowiednich źródłach fachowych (w formie elektronicznej i drukowanej) od 01.01.2004 do 31.12. 2009, adresowanych do absolwentów uczelni bibliotekarskich, którzy ukończyli studia nie dawniej niż rok przed zamieszczeniem anonsu. Zebrane na tej podstawie dane przetworzono przy użyciu specjalnego oprogramowania komputerowego. W celu ustalenia pożądanych umiejętności i zakresu przyszłych obowiązków kandydatów do pracy zestawiono wykaz słów kluczowych występujących w anonsach.

więcej o Kwalifikacje i obowiązki pracowników bibliotecznych działów zbiorów specjalnych w Stanach Zjednoczonych

Archiwa dysydenckie i publikacje drugiego obiegu w zbiorach bibliotek Ameryki Północnej

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Działalność biblioteki, Opracowanie informacji, Źródła informacji

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Artykuł poświęcono sposobom dokumentowania i badania w północnoamerykańskich bibliotekach i archiwach ruchów dysydenckich z krajów Europy Środkowo-Wschodniej (głównie z ZSRR, Polski i dzisiejszej Ukrainy), działających w powojennych latach istnienia Związku Radzieckiego. Omówiono w nim wyzwania związane z identyfikacją, gromadzeniem, przechowywaniem i udostępnianiem różnego typu podziemnych wydawnictw i tzw. literatury drugiego obiegu oraz archiwalnych i prywatnych dokumentów osób zaangażowanych w działalność antykomunistyczną w latach 1950-1980 a także metody organizacji tego typu materiałów.

więcej o Archiwa dysydenckie i publikacje drugiego obiegu w zbiorach bibliotek Ameryki Północnej

Porównanie wpływu książek elektronicznych i drukowanych na rozumienie tekstu, zmęczenie oczu i odbiór użyteczności

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Badania użytkowników, Czytelnictwo, Kategorie użytkowników, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

E-książki mogą w efektywny sposób wspierać misję instytucji edukacyjnych, a do ich zalet, z punktu widzenia odbiorcy, w porównaniu z drukowanymi publikacjami, należy m.in. ich przeszukiwalność, łatwość manipulacji tekstem i 24 godzinna dostępność. Mimo rozwoju technologii cyfrowego papieru i rosnącej funkcjonalności czytników e-książek, ten sposób lektury budzi nadal wiele kontrowersji i wywołuje niekończące się debaty na temat wpływu cyfrowych mediów na użytkowników – z wielu dotychczasowych badań wynika, że czytanie ze standardowego ekranu zabiera więcej czasu i jest obarczone większymi błędami. Celem omawianego artykułu było porównanie użyteczności książek elektronicznych (KE) i papierowych (KP) przy użyciu obiektywnych mierników, takich jak rozumienie tekstu przez użytkownika, zmęczenie oczu i odbiór przydatności KE.

więcej o Porównanie wpływu książek elektronicznych i drukowanych na rozumienie tekstu, zmęczenie oczu i odbiór użyteczności

Samodzielnie publikowane książki: obraz empiryczny

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Dostęp do publikacji, Wydawcy, Źródła informacji

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Liczba książek publikowanych w Stanach Zjednoczonych poza tradycyjnym trybem wydawniczym stale się zwiększa (por. babin.bn.org.pl/?p=333) i przekracza obecnie znacznie liczbę tytułów produkowanych przez głównonurtowe domy wydawnicze. Wśród alternatywnych graczy na rynku książki wyróżnić można 3 główne typy: firmy specjalizujące się w produkcji na żądanie reprintów dzieł z domeny publicznej, serwisy obsługujące klientów chcących samodzielnie wydać własne lub wytypowane pozycje i niszowych wydawców publikujących dla bardzo wąskich grup odbiorców. W artykule skupiono się na omówieniu książek produkowanych i dystrybuowanych przez firmy z drugiej grupy (serwisy typu Lulu.com, AuthorHouse czy iUniverse), wykorzystujące technologie cyfrowego druku i oferujące indywidualnym autorom i odbiorcom płatne usługi w modelu druku na żądanie (DNŻ). Na podstawie przeglądu literatury przedmiotu oraz wyników zrealizowanego przez autorów badania przedstawiono m.in. specyfikę fenomenu samopublikowania (ang. self-publishing) i widoczność tytułów wydanych w ten sposób w bibliotecznych katalogach i bibliografiach.

więcej o Samodzielnie publikowane książki: obraz empiryczny

Wykorzystanie VuFind jako interfejsu komercyjnego systemu wyszukiwawczego

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , , , ,

1 komentarz

VuFind to program open source do prezentacji i przeszukiwania bibliotecznych katalogów w Internecie oraz jedno z pierwszych niekomercyjnych narzędzi stosowanych do budowy OPAC drugiej generacji (SOPAC), wzbogaconych o funkcje sieci 2.0. System ten został stworzony na Villanova University i rozwijany jest we współpracy z bibliotekami na całym świecie. Zapewnia m.in. możliwość jednoczesnego wyszukiwania wszelkiego rodzaju katalogów i elektronicznych zasobów bibliotecznych: rekordów książek, czasopism, dokumentów audio i video, artykułów, baz danych, instytucjonalnych bibliografii czy repozytoriów. Mimo, że od czasu jego udostępnienia (2008 r.) na rynku pojawiło się wiele konkurencyjnych, własnościowych rozwiązań o podobnych interfejsach (Primo, EBSCO Discovery,Worldcat Local itp.), wyróżnialną cechą VuFind jest nadal łatwość jego adaptacji do lokalnych potrzeb, w tym możliwość kontrolowania tego, co i w jaki sposób jest indeksowane oraz wykorzystania jako nakładka (ang. front-end) dla różnego typu serwisów (w tym płatnych) i zapewnienia do nich jednego punktu dostępu (w przypadku własnościowych systemów opcja ta jest dostępna zazwyczaj jedynie, jeśli wszystkie programy i aplikacje zostaną zakupione u jednego producenta).

więcej o Wykorzystanie VuFind jako interfejsu komercyjnego systemu wyszukiwawczego

Nowe zadania biblioteki szkolnej

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Branża, zawód i edukacja, Działalność biblioteki, Zarządzanie

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W 2008 r. Ministerstwo Edukacji, Rekreacji i Sportu Kanady wydało rozporządzenie zalecające zatrudnianie w radach szkolnych (w jęz. francuskim commission scolaire, ang. school board) profesjonalnych bibliotekarzy. Rady szkolne to okręgowe organizacje oświatowo-kulturalne, m.in. nadzorujące szkoły, tworzone wg kryteriów językowych i administracyjnych. To postanowienie miało ogromne znaczenie dla podniesienia prestiżu zawodowego bibliotekarzy szkolnych. Przyjęto, że posady w radach szkolnych otrzyma co roku 10 bibliotekarzy. Decyzja ministerstwa świadczy o docenianiu przez rząd informacji elektronicznej i czytelnictwa oraz akceptacji przez władze nowoczesnej koncepcji nauczania zakładającej ścisłą współpracę uczestników tego procesu w szkole i poza nią. Za organizację szkolnego środowiska stymulującego rozwój umysłowy, kulturalny, emocjonalny i społeczny uczniów mają teraz w znacznym stopniu odpowiadać bibliotekarze. W artykule, pisanym z perspektywy realizacji ministerialnego rozporządzenia w prowincji Quebec, przedstawiono nową misję bibliotek i  zadania z nią związane, a także założenia zespołowej pracy i omówiono pola współdziałania nauczycieli, dyrekcji, obsługi technicznej, uczniów, rodziców i bibliotekarzy.

więcej o Nowe zadania biblioteki szkolnej

Biblioteki a dostęp do informacji wielojęzycznej

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Działalność biblioteki, Opracowanie informacji, Źródła informacji

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Procentowy udział użytkowników Internetu z językiem angielskim jako macierzystym systematycznie maleje (2004 r. – 35,9%; 2010 – 27,3%), a zwiększa się liczba użytkowników nieanglojęzycznych oraz zróżnicowanie językowe i rodzaje publikacji dostępnych elektronicznie. Dla bibliotek coraz większym wyzwaniem staje się zdalne udostępnianie cyfrowej informacji multimedialnej społeczności wielojęzycznej i wielokulturowej. Identyfikacji dokumentów służą przede wszystkim metadane i różne formy opracowania rzeczowego. W krajach dwujęzycznych udostępnia się niekiedy, jak np. w katalogu biblioteki narodowej Québecu (interfejs w systemie bibliotecznym IRIS), 2 wersje językowe opisu bibliograficznego. Jednak chociaż już od 2003 r. UNESCO alarmowało, o konieczności zapewnienia wszystkim dostępu do całości światowego dziedzictwa kulturowego, zwracając uwagę na misję bibliotek w tym zakresie, dotychczas zrobiono niewiele w tym kierunku. W artykule omówiono niektóre międzynarodowe projekty stanowiące próby radzenia sobie z problemem wielojęzyczności w środowisku elektronicznym.

więcej o Biblioteki a dostęp do informacji wielojęzycznej

Bibliometryczne podejście do ewaluacji wpływu bibliotek narodowych

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Do właściwej oceny wartości biblioteki narodowej dla społeczeństwa nie wystarczy opieranie się na statystykach wykorzystania, jako że instytucje tego typu nie mają określonej klienteli, czy też podstawowych grup odbiorców swoich usług, tak jak w przypadku bibliotek akademickich, czy publicznych. Rozumienie jej społecznej roli i zasadności przeznaczania na jej utrzymanie pieniędzy podatników wymaga też rozumienia wpływu, jaki wywiera i znalezienia metody pomiaru takiego oddziaływania. W przypadku Biblioteki Narodowej Szkocji (BNS) uznano, że kluczowym czynnikiem wpływu jest generowanie nowej wiedzy, a oszacować go można pośrednio, przy pomocy wskaźników bibliometrycznych, ustalając liczbę publikacji, powstałych dzięki wykorzystaniu zbiorów i usług BNS.

więcej o Bibliometryczne podejście do ewaluacji wpływu bibliotek narodowych