Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Archiwum z miesiąca: Listopad 2013

Muzeum 2.0: Badanie kultury wiedzy w muzealnej blogosferze

Autor: Marta Elas,

Kategorie: Branża, zawód i edukacja, Użytkownicy, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Omówiono zagadnienie wpływu kultury uczestnictwa oraz narzędzi sieci 2.0 na rolę i status ekspertów w dziedzinie muzealnictwa. Dawniej w muzeach depozytariuszami wiedzy byli kuratorzy, jednak pod koniec lat 70. i w latach 80. pojawiła się koncepcja „nowego muzealnictwa”, zgodnie z którą wiedza i informacje o zbiorach nie powinny pochodzić wyłącznie od specjalistów, a uwzględniać różne narracje i perspektywy. W muzeach na znaczeniu zyskały zadania edukacyjne i promocja. Rozwój sieci 2.0 przyniósł dalsze zmiany – zakwestionowana została tradycyjna relacja między ekspertami a odbiorcami wiedzy.

więcej o Muzeum 2.0: Badanie kultury wiedzy w muzealnej blogosferze

Automatyczny system identyfikacji nazwisk autorów w bibliotekach cyfrowych

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Opracowanie informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Źródła informacji

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Lokalizowanie w bibliotekach cyfrowych (BC) publikacji napisanych przez konkretnego autora, przy pomocy wyszukiwania wg nazwiska może być trudnym zadaniem ze względu na brak odpowiednich procesów kontroli autorytatywnej. Niska trafność wyników wyszukiwania związana jest głownie z problemami z rozróżnianiem autorów o tych samych nazwiskach i współistnieniem różnych form tego samego nazwiska, zwłaszcza w przypadku używania źródeł zawierających zaszumione (ang. noisy), niespójne, sprzeczne lub błędne dane. Zadaniem identyfikacji różnych wersji i sposobów zapisu nazw autorów w rekordach bibliotecznych zajmowali się tradycyjnie bibliotekarze, jego manualne wykonywanie jest jednak czasochłonne i nie gwarantuje zachowania konsekwencji i ujednoliconych rezultatów dla wszystkich analizowanych zbiorów, od lat podnosi się wiec potrzebę automatyzacji tego procesu. W artykule przedstawiono automatyczny system kontroli nazw autorskich w BC, bazujący na technikach eksploracji danych. Jest on w stanie lokalizować różne formy haseł autorskich i rozróżniać twórców o tych samych nazwiskach, oraz grupować publikacje z prezentowanej listy wyników wyszukiwania wg autorstwa w tzw. authorities (klastrach zawierających pozycje tego samego twórcy, z uwzględnieniem wszystkich form zapisu jego nazwiska), prezentując użytkownikowi pełną listę publikacji danej osoby.
więcej o Automatyczny system identyfikacji nazwisk autorów w bibliotekach cyfrowych

„Holenderska choroba” rosyjskiej bibliografii

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Branża, zawód i edukacja, Działalność biblioteki, Opracowanie informacji

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Omówiono zjawisko tzw. choroby holenderskiej (ang. Dutch disease), określanej też jako przekleństwo zasobów naturalnych, i przedyskutowano je w odniesieniu do kondycji rynku informacyjnego i sektora bibliotecznego w Rosji, a zwłaszcza problemów rosyjskiej bibliografii. Holandia po odkryciu złóż gazu na Morzu Północnym znacznie się wzbogaciła. Ich intensywna eksploatacja przyniosła jednak wiele skutków negatywnych spowodowanych nadmiernym inwestowaniem w wydobycie gazu i zahamowaniem innych gałęzi produkcji przemysłowej. Wg autora, analogicznie można spojrzeć na sytuację w Rosji – łatwo pozyskane z zagranicy pieniądze, czy też łatwy import technologii negatywnie odbijają się na rodzimej innowacyjności i rozwoju ekonomicznym, a mechanizmy te dotyczą również usług informacyjnych.

więcej o „Holenderska choroba” rosyjskiej bibliografii

Bibliotekarze a interdyscyplinarne, wieloinstytucjonalne projekty zespołowe: projekt VIVO

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Branża, zawód i edukacja, Relacje z innymi dziedzinami, Zarządzanie

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Efektywne podejście do globalnych wyzwań i problemów badawczych wymaga w coraz większym stopniu współpracy zespołów specjalistów z różnych dziedzin i instytucji, potrafiących wspólnie wypracowywać innowacyjne rozwiązania w trakcie prowadzonych prac, minimalizować niepowodzenia i  w optymalny sposób wykorzystywać sukcesy oraz rozpowszechniać zdobytą wiedzę. Kooperacja w ramach takich grup wymagana jest zarówno na poziomie procesu badawczego, jak i implementacji przyjętych koncepcji i modeli. W ostatnich latach członkami interdyscyplinarnych, wielodyscyplinarnych zespołów badawczych coraz częściej zostają bibliotekarze. Autorzy postanowili w związku z tym zidentyfikować umiejętności przydatne w celu zapewnienia sprawnej i skutecznej współpracy w obrębie realizowanych na dużą skalę inicjatyw, korzystając z doświadczeń bibliotekarzy zaangażowanych w rozwój i uruchamianie platformy VIVO – semantycznej, sieciowej aplikacji o otwartym kodzie źródłowym, zaprojektowanej, by ułatwiać wyszukiwanie informacji o realizowanych badaniach, stypendiach i naukowcach, i wspierać tworzenie sieci badawczych.

więcej o Bibliotekarze a interdyscyplinarne, wieloinstytucjonalne projekty zespołowe: projekt VIVO

Strategie czytania i potrzeby dotyczące funkcjonalności platform e-książek

Autor: Marta Elas,

Kategorie: Badania użytkowników, Kategorie użytkowników, Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule przeanalizowano, na podstawie przeglądu literatury przedmiotu oraz wyników badań empirycznych, stosowane przez studentów strategie czytania mediów elektronicznych, oraz wpływ różnych cech i funkcjonalności platform książek elektronicznych (KE) na wybór tych strategii. Ocenie poddano zachowania zależne od celów lektury i powiązanych z nimi umiejętności (czytanie dla przyjemności, motywowane zainteresowaniami, oraz czytanie na potrzeby studiów, zorientowane na osiągnięcie konkretnych rezultatów).

więcej o Strategie czytania i potrzeby dotyczące funkcjonalności platform e-książek

Etyka, wartości i moralność we współczesnych bibliotecznych klasyfikacjach

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Branża, zawód i edukacja, Opracowanie informacji, Relacje z innymi dziedzinami, Teoria nauki o informacji i bibliotekoznawstwa

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

Klasyfikacje biblioteczne są owocem modernistycznej wiary w możliwość stworzenia obiektywnej i uniwersalnej reprezentacji świata i społeczeństwa, jednak, wg współczesnych krytyków, mimo kolejnych modyfikacji tych systemów, nadal daleko im do uniwersalizmu i obiektywności, gdyż stanowią odzwierciedlenie przekonań swoich twórców i odbicie otaczającej ich rzeczywistości – pełnej sprzeczności, nierówności, podziałów i uprzedzeń. Jednym z wyzwań przed jakimi stoją specjaliści informacyjni, w tym zwłaszcza bibliotekarze pracujący w instytucjach z dużymi i zróżnicowanymi zbiorami oraz równie dużymi i zróżnicowanymi populacjami użytkowników, jest zapewnienie odbiorcom narzędzi wyszukiwawczych minimalizujących szkody wyrządzane przez te taksonomie. W artykule przeanalizowano podwaliny współczesnej, pragmatycznej teorii klasyfikacji oraz etyczne dylematy związane z używaniem bibliotecznych systemów opracowania rzeczowego, a następnie przedstawiono konceptualne podstawy etycznie odpowiedzialnego zarządzania bibliotecznymi klasyfikacjami (BK) w niejednolitych, wielokulturowych, i wyznających sprzeczne systemy normatywne, współczesnych społeczeństwach.

więcej o Etyka, wartości i moralność we współczesnych bibliotecznych klasyfikacjach

Współpraca partnerska: klucz do rozwoju bibliotek?

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Zarządzanie

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Współpraca bibliotek różnych typów oraz różnego rodzaju instytucji może być zarówno sposobem na zapewnienie użytkownikom możliwości korzystania z dotychczas niedostępnych zasobów i usług, metodą promocji i zwiększania widoczności bibliotek, jaki i próbą zagwarantowania szans na ich dalsze funkcjonowania w czasach cięć budżetowych i niestabilnej sytuacji ekonomicznej. Autor przybliża w tekście, na podstawie przeglądu literatury przedmiotu, potencjalne korzyści z tego typu przedsięwzięć dla wszystkich biorących w nich udział stron; omawia również najnowsze trendy dotyczące publiczno-prywatnych i publiczno-publicznych partnerstw lokalnych, inicjowanych przez biblioteki z Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych.

więcej o Współpraca partnerska: klucz do rozwoju bibliotek?

Przygotowanie do wczesnej nauki czytania – program Brooklyn Public Library

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Kategorie użytkowników, Umiejętności informacyjne

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Z badań na temat czynników ułatwiających kształcenie kompetencji językowych i promocję czytelnictwa wśród dzieci, które nie opanowały jeszcze nauki czytania, wynika, że niebagatelną rolę w procesie nauki nowych słów i budzenia zainteresowania książkami odgrywa zabawa oraz odpowiednie wsparcie zapewniane przez rodziców lub opiekunów. Również w pakiecie edukacyjnym Every Child Ready to Read, opracowanym przez sekcje ALA: Public Libraries Association (PLA) i Association for Library Service to Children (ALSC), odpowiedzialne za wspieranie usług bibliotecznych dla najmłodszych, wskazuje się zabawę, jako jedno z 5 kluczowych działań, w jakie rodzice powinni się angażować wspólnie dziećmi, by przygotować je do wczesnej aktywności czytelniczej. W artykule omówiono bazujące na tych założeniach programy, realizowane w sieci Brooklyn Public Library (BPL).

więcej o Przygotowanie do wczesnej nauki czytania – program Brooklyn Public Library

Społeczne systemy organizacji wiedzy: budowa i ewaluacja ustrukturyzowanej folksonomii

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Opracowanie informacji, Źródła informacji

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Płaskie folksonomie, wykorzystujące proste tagi, stały się znaczącym i popularnym instrumentem klasyfikacji i wymiany olbrzymich zasobów informacji w sieci 2.0 (np. w serwisach typu Flickr, Del.icio.us, czy CiteULike). Społeczne systemy indeksowania tego typu, poza oczywistymi zaletami, mają też wady związane z brakiem kontroli semantyczno-strukturalnej, skutkującym m.in. występowaniem etykiet wieloznacznych, synonimicznych, homonimicznych, błędnie interpretowanych, różniących się pisownią itp. Aby zaradzić tym problemom, tworzy się folksonomie z hierarchiczną strukturą lub relacjami między pojęciami, podejście to ma jednak również szereg ograniczeń, takich jak limitowane możliwości tagowania predefiniowanego słownika, czy czasochłonność manualnego procesu wyboru tagów. W artykule omówiono literaturę i badania poświęcone różnym podejściom do rozwiązywania problemów społecznych klasyfikacji, w tym – dwa typy ustrukturyzowanych systemów folksonomii (UF): zależne od ludzkiej interwencji i bazujące na technikach przetwarzania maszynowego. Zaproponowano także nowy typ UF, mający w założeniu eliminować trudności związane ze stosowaniem zarówno płaskich, jak i ustrukturyzowanych systemów społecznego tagowania i porównano go z dotychczas realizowanymi projektami badawczymi.

więcej o Społeczne systemy organizacji wiedzy: budowa i ewaluacja ustrukturyzowanej folksonomii

Budowanie przyszłości: najlepsza architektura biblioteczna z Library Design Showcase 2013

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Architektura i wyposażenie, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Library Design Showcase to przegląd najlepszych projektów budynków bibliotek wszelkich typów, dokonywany co roku przez redakcję American Libraries. Jego celem jest promocja innowacyjnej architektury bibliotecznej oraz najbardziej imponujących projektów modernizacji i rozbudowy bibliotek, odpowiadajacych potrzebom użytkowników w unikalny, interesujący i efektywny sposób. W artykule przedstawiono laureatów tegorocznej edycji tego zestawienia, mającego odzwierciedlać obecne trendy w architekturze, designie i wzornictwie bibliotecznym w Stanach Zjednoczonych.

więcej o Budowanie przyszłości: najlepsza architektura biblioteczna z Library Design Showcase 2013