Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Archiwum z miesiąca: Styczeń 2016

Testowanie automatycznego mapowania tagów użytkowników do pojęć Wikipedii

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Opracowanie informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Społeczne tagowanie stało się w ostatnich latach popularnym podejściem to tworzenia metadanych, umożliwiających wyszukiwanie wg kryterium przedmiotowego szerokiego zakresu materiałów online – fotografii (np. w serwisie Flickr), wideo (np. Vimeo), książek (np. LibraryThing), czy prac naukowych (np. CiteULike). Jako alternatywa dla opisu rzeczowego wykonywanego przez zawodowych katalogerów, z wykorzystaniem słowników kontrolowanych, indeksowanie na zasadach crowdsourcingu bazuje na społecznościach użytkowników wspólnie klasyfikujących interesujące ich zasoby, przy pomocy dowolnie dobranych słów kluczowych (folksonomii). Ze względu na swój niekontrolowany charakter, system nadawania znaczników przez internautów ma wiele ograniczeń, w tym niespójności związanych z różnicami w pisowni, synonimami, akronimami czy hiponimami. Niekonsekwencje te powodują z kolei dalsze problemy w wykorzystywaniu folksonomii, takie jak fenomen eksplozji tagów. Przyporządkowywanie tagów użytkowników do odpowiadających im haseł Wikipedii, traktowanej w tym kontekście jako słownik kontrolowany, może wg autorów zapewniać wiele korzyści w procesie generowania i organizacji metadanych, na różnych poziomach i w różnych wirtualnych środowiskach.

więcej o Testowanie automatycznego mapowania tagów użytkowników do pojęć Wikipedii

„Drapieżne” czasopisma w bibliotecznych bazach danych: jak bardzo należy się martwić?

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Działalność biblioteki, Dostęp do publikacji, Szkolenie użytkowników

Tagi: , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W 2009 roku prof. Jeffrey Beall – bibliotekarz i autor znanego bloga poświęconego zagadnieniom publikowania w modelu otwartego dostępu, zaczął tworzyć listę tzw. drapieżnych wydawców (ang. predatory publishers), czyli firm żerujących na modelu finansowania otwartych czasopism z opłat pobieranych od autorów artykułów. W należących do takich nieuczciwych wydawców, rzekomo naukowych i recenzowanych periodykach, ukazują się, z pominięciem procesu wydawniczego i ewaluacji, wszystkie opłacone teksty, także te niespełniające w żaden sposób kryteriów naukowości. Większość piśmiennictwa poświęconego komunikacji naukowej i drapieżnym wydawcom koncentruje się na obawach środowiska naukowego związanych z publikowaniem w wątpliwej jakości czasopismach. Autorki postanowiły podejść do tego zagadnienia z innej perspektywy, analizując je w kontekście zadań i prac badawczych prowadzonych przez studentów oraz szkoleń bibliotecznych.

więcej o „Drapieżne” czasopisma w bibliotecznych bazach danych: jak bardzo należy się martwić?

Ochrona i konserwacja zbiorów w greckich bibliotekach i archiwach: badanie w skali kraju

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule omówiono wyniki pierwszego ogólnokrajowego sondażu analizującego praktyki i metody organizacji działań związanych z ochroną tradycyjnych zasobów oraz treści cyfrowych w greckich bibliotekach i archiwach. Badanie miało uzupełnić luki w dokumentacji poświęconej problemom zabezpieczenia zbiorów bibliotecznych i archiwalnych, zwłaszcza w odniesieniu do materiałów w tradycyjnych formatach (którym, w związku z szybkim rozwojem kolekcji cyfrowych poświęca się obecnie stosunkowo mniej uwagi). Zebrane dane miały również pomóc w ocenie podejmowanych w tym zakresie działań i przygotować podstawy do opracowania narodowej strategii zarządzania ochroną i konserwacją zasobów greckich instytucji kultury.

więcej o Ochrona i konserwacja zbiorów w greckich bibliotekach i archiwach: badanie w skali kraju

Czasowe aspekty wyszukiwania informacji: zachowania i strategie informacyjne

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Badania użytkowników

Tagi: , , ,

Zostaw komentarz

Duża część kwerend w Internecie dotyczy informacji związanej z określonym zakresem czasowym, odnoszącym się zarówno do przeszłości (np. określonych wydarzeń), jak i przyszłości (planowanych wydarzeń, przewidywanych trendów, możliwych scenariuszy, spekulacji czy prognoz), przy czym z badań wynika, że przeciętny użytkownik ma problemy z selekcją w morzu danych treści wybiegających poza teraźniejszość. Wiedza specjalistów na temat związanych z czasem zachowań informacyjnych internautów jest nadal ograniczona, aby więc uzupełnić tę lukę i ułatwić opracowanie metod i rozwiązań ułatwiających czasowe wyszukiwania informacji, autorzy zebrali i omówili dostępną literaturę przedmiotu, przeprowadzili również badanie analizujące strategie wyszukiwawcze w warunkach laboratoryjnych.

więcej o Czasowe aspekty wyszukiwania informacji: zachowania i strategie informacyjne

O rozwoju teorii bibliotekoznawstwa i informacji naukowej w świecie sprzecznych paradygmatów

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Teoria nauki o informacji i bibliotekoznawstwa, Relacje z innymi dziedzinami, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W ostatnich latach, na całym świecie można obserwować zaostrzanie się konfliktów na tle religijnym i obyczajowym, w naukach społecznych coraz więcej uwagi poświęca się więc problematyce wpływu ideologii i wierzeń religijnych na społeczeństwa i kultury. Z naciskami różnych grup wyznaniowych musi radzić sobie także środowisko biblioteczne, w piśmiennictwie bibliotekoznawczym znaleźć można jednak niewiele odniesień do tej tematyki, jest ona też praktycznie nieobecna w teorii bibliotekoznawstwa i informacji naukowej (BIN). W artykule, na przykładach, omówiono z jakimi problemami, związanymi m.in. z opisem i sposobem traktowania religijnych materiałów muszą radzić sobie biblioteki w Europie i w Stanach Zjednoczonych. Przybliżono także różne sposoby definiowania i szanowania wolności religijnej dla wszystkich – zarówno wierzących, jak i niewierzących, w perspektywie historycznej i współczesnej, a następnie przedyskutowano bazujące na pragmatyzmie kulturowym i sekularyzmie podejście do opracowania podstaw teoretycznych dla lokalnych, krajowych i międzynarodowych programów badań z zakresu bibliologii i informatologii, uwzględniających problematykę obsługi użytkowników o różnych przekonaniach i światopoglądzie.

więcej o O rozwoju teorii bibliotekoznawstwa i informacji naukowej w świecie sprzecznych paradygmatów

Humanistyka cyfrowa a biblioteki: raport specjalny

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Humanistyka cyfrowa (HC) ma od ponad dekady znaczący wpływ na pejzaż akademicki, trudno jednak znaleźć jej powszechnie akceptowalną definicję, czy też sposób określenia granic. W artykule traktowana jest nie jako dział badań, dziedzina wiedzy czy metodologia, lecz jako zbiorowe pojęcie opisujące szereg zjawisk i interakcji na styku badań humanistycznych i cyfrowych technologii, odnoszone też do naukowej wspólnoty wartości, działań i praktyk, zaangażowanej w realizację różnego typu projektów, związanych m.in. z prezentacją i upowszechnianiem humanistyki w sieci, tworzeniem cyfrowych zasobów naukowych oraz platform i narzędzi badawczych dla humanistów. Od początków istnienia HC, duży wkład w jej rozwój miały biblioteki i bibliotekarze, współpracując ze środowiskiem naukowym w ramach programów digitalizacji, analizy tekstu, zarządzania informacją, zapewniania przestrzeni do badań, czy otwartego dostępu do naukowych publikacji i wyników badań. Mimo to, środowisko biblioteczne nie jest nadal zdecydowane, jak należy wspierać badania HC i jak reagować na stałe poszerzanie zakresu wykorzystywanych w niej metod i technik oraz na oczekiwania coraz większej liczby związanych z tym nurtem badaczy.

więcej o Humanistyka cyfrowa a biblioteki: raport specjalny

Warunki pracy a samopoczucie pracowników bibliotek szkół wyższych: badanie wpływu statusu nauczyciela akademickiego i płci

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule przedstawiono wyniki badania analizującego różnice doświadczeń zawodowych kobiet i mężczyzn zatrudnionych na stanowiskach bibliotecznych w instytucjach szkolnictwa wyższego w Stanach Zjednoczonych. Przy pomocy specjalnie opracowanych sondaży sprawdzano w nim sposób oceny przez bibliotekarzy akademickich różnych wartości decydujących o komforcie i zadowoleniu personelu, w tym poziomu satysfakcji z pracy, spełnienia osobistego, równowagi między życiem zawodowym i prywatnym, i stresu; przedyskutowano też możliwe implikacje otrzymanych wyników w kontekście zachowań organizacyjnych.

więcej o Warunki pracy a samopoczucie pracowników bibliotek szkół wyższych: badanie wpływu statusu nauczyciela akademickiego i płci

Lęk przed biblioteką wśród studentów: wyniki sondażu

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Biblioteki jako kolekcje, Badania użytkowników, Kategorie użytkowników, Umiejętności informacyjne

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Administratorzy bibliotek i bibliotekoznawcy zajmują się od lat identyfikacją problemów mogących mieć negatywny wpływ na chęć korzystania z tych instytucji, wskazując m.in. na bariery takie, jak rozmiar biblioteki, problemy z posługiwaniem się katalogami online i bazami danych czy brak odpowiednich umiejętności informacyjnych. Coraz większą uwagę specjalistów (por. BABIN [1], [2], [3], [4], [5]) przyciąga też w kontekście tych czynników koncepcja lęku przed biblioteką (ang. library anxiety). Definiuje się go jako zespół nieprzyjemnych odczuć lub stanów emocjonalnych charakteryzujących się dezorientacją umysłową, napięciem, poczuciem niepewności, bezradności, zagubienia i negatywnymi myślami związanymi ze świadomością porażki, pojawiającymi się wyłącznie w trakcie pobytu w bibliotece lub przy rozważaniu jej odwiedzin. Obawa przed korzystaniem z biblioteki i wstyd przed zadawaniem pytań, mogących w opinii studentów ujawnić ich brak kompetencji, traktowane są jako element przyczyniający się do słabych wyników w nauce, a bibliotekarzy zachęca się do poważnego traktowania tego fenomenu w celu opracowania odpowiednich strategii zaradczych. Autorka postanowiła sprawdzić, czy istnieją jakiekolwiek wskaźniki mogące potwierdzić istnienie tego zjawiska i jakie mogą być jego potencjalne uwarunkowania, przeprowadzając badanie w grupie osób rozpoczynających studia na jednym z karaibskich uniwersytetów.

więcej o Lęk przed biblioteką wśród studentów: wyniki sondażu

Motywacje zawodowe młodych specjalistów a praca w bibliotece

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule omówiono czynniki decydujące o prestiżu danego zawodu, w tym także zawodu bibliotekarza: zewnętrzne (społeczno-gospodarczy poziom rozwoju kraju, sytuacja demograficzna, regulacje prawne itp.), wewnętrzne (struktura organizacyjna instytucji, jej cele, zaawansowana technologia), obiektywne (organizacja pracy, jej charakter, kultura organizacyjna) i subiektywne (warunki pracy, płace, dyscyplina itp.) oraz powody dla których młodzi ludzie mogą decydować się na pracę w bibliotekach.

więcej o Motywacje zawodowe młodych specjalistów a praca w bibliotece