Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Jakie kompetencje informacyjne liczą się obecnie na rynku pracy – opinie pracodawców i pracowników

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Branża, zawód i edukacja, Umiejętności informacyjne

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Badania nad efektywnością realizowanych na uczelniach wyższych programów edukacji informacyjnej oraz kompetencjami informacyjnymi studentów w środowisku edukacyjnym prowadzone są od ponad 20 lat, jednak pytanie, w jakim stopniu osoby kończące studia są faktycznie przygotowane do wyszukiwania, ewaluacji i wykorzystywania informacji w miejscu pracy, a nie nauki, pozostaje w dużej mierze nierozstrzygnięte. Szukając na nie odpowiedzi, autorzy przeprowadzili jesienią 2012 r. serię pogłębionych wywiadów z 23 amerykańskimi pracodawcami, zbierając ich opinie na temat przygotowania absolwentów uczelni do rozwiązywania problemów informacyjnych, przeanalizowali również tę kwestię z perspektywy osób, które w ciągu ostatnich sześciu lat zdobyły dyplom szkoły wyższej i podjęły pracę, wykorzystując w tym celu 5 grup fokusowych z 33 absolwentami college’ów i uniwersytetów. Artykuł jest syntezą raportu z jednego z zakrojonych na szeroką skalę badań nad zachowaniami informacyjnymi młodych dorosłych, prowadzonych przez inicjatywę Project Information Literacy we współpracy z Uniwersytetem Harvarda (Berkman Center for Internet and Society) i Szkołą Informacji Uniwersytetu Waszyngtońskiego, opublikowanego pod nazwą Learning curve: how college graduates solve information problem once they join the workplace (2012).

Oryginalny raport uzupełniono o wyniki przeglądu literatury, model praktyk informacyjnych respondentów w szkole wyższej i miejscu zatrudnienia oraz rekomendacje dla bibliotekarzy akademickich, mające zapewnić lepsze przygotowanie obecnych studentów do wejścia na rynek pracy. Z przedstawionych w nim danych wynika, że najbardziej poszukiwane przez pracodawców (niezależnie od branży i oferowanego stanowiska pracy) kompetencje informacyjne to: umiejętność samodzielnego wyszukiwania online (zarówno w otwartej sieci jak i własnościowych bazach danych), w tym korzystania ze strategii wykraczających poza pierwszą stronę wyników Google’a, analizy pozyskanych danych z wykorzystaniem popularnego oprogramowania (np. Microsoft Excel, Access i in.), umiejętności wnioskowania oraz syntezy informacji z różnych źródeł (np. watków z blogów, wiki czy Facebooka). Oczekiwano przy tym również od absolwentów tradycyjnych kompetencji badawczych, które jak się okazuje są rzadko przez nich demonstrowane i wykorzystywane w miejscu pracy. Ogólnie, przygotowanie młodych pracowników w zakresie zdolności rozwiązywania problemów informacyjnych oceniano jako niewystarczające; narzekano przy tym najczęściej na brak umiejętności: angażowania członków zespołu i współpracy w grupie w czasie procesu badawczego, pozyskiwania informacji z wykorzystaniem różnych formatów, odnajdywania wzorów i powiązań, oraz całościowego zgłębiania danego zagadnienia (typowe podejście to szukanie jak najszybszych odpowiedzi, bez analizy literatury przedmiotu czy korzystania z fachowych baz danych).

Z perspektywy absolwentów, do najbardziej przydatnych w pracy, a zdobytych w czasie studiów umiejętności zaliczono: ewaluację źródeł badawczych, krytyczną i uważną lekturę tekstów, radzenie sobie z dużą liczbą informacji i umiejętność ich syntezy oraz zdolność formułowania pytań badawczych w celu wykorzystania powtarzalnych strategii wyszukiwawczych. Część z nich została pozyskana w trakcie formalnego toku nauki, część dzięki kontaktom z wykładowcami i bibliotekarzami lub przez nieformalne interakcje (sieci znajomych i innych studiujących). Duża grupa badanych wskazywała jednocześnie na ograniczenia zdobytego na uczelni przygotowania informacyjne, wymieniając różnego typu problemy związane z koniecznością dostosowania się, po znalezieniu pracy, do nowego środowiska informacyjnego oraz zmiany przyzwyczajeń informacyjnych, w tym adaptacji do narzucanego, szybkiego tempa wykonywania zlecanych zadań. Wśród najpopularniejszych strategii adaptacyjnych, pozwalających za zniwelowanie braków kompetencyjnych wymieniano zarówno oficjalne kanały (mentoring, szkolenia) jak i indywidualne metody (intuicja, taktyka „prób i błędów”). Wielu respondentów wskazywało przy tym na wykorzystywanie kapitału społecznego (m.in. przez budowanie relacji z poszczególnymi współpracownikami, zwracanie się do tej samej, zaufanej osoby); jednocześnie – rozwiązywanie problemów dzięki pracy zespołowej (umiejętność tak poszukiwana przez pracodawców) okazało się rzadko wybieranym rozwiązaniem.

We wnioskach podsumowano podstawowe różnice między oczekiwaniami pracodawców i nowo zatrudnianych pracowników oraz między charakterystyką kompetencji informacyjnych w środowisku akademickim i środowisku pracy, i związane z tym trudności, z jakimi muszą sobie radzić nowi absolwenci. Podkreślono też rolę jednoczesnego kształcenia umiejętności technologicznych i społecznych, i przedstawiono związane z tym zalecenia dla bibliotekarzy i nauczycieli akademickich, mające pomóc w lepszym przygotowaniu studentów do rozwiązywania problemów informacyjnych w życiu zawodowym. Zakładają one m.in. rekonfigurację bazujących na pracy zespołowej zadań, wprowadzenie do bibliotecznych usług informacji naukowej modelu konsultacyjnego i współpracę w tym zakresie z kadrą naukową (uczenie korzystania z ludzi jako źródła informacji), szersze wykorzystanie mediów społecznościowych przy realizowanych grupowo projektach naukowych oraz zlecanie prac badawczych wykraczających poza sztywne ramy programów nauczania.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>