Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Biblioteka bez papieru: przykłady udanych inicjatyw ze Stanów Zjednoczonych

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

„Biblioteka bez papieru” to do niedawna jeszcze konstrukt teoretyczny, pozostający wyłącznie w sferze futurystycznych prognoz i będący przedmiotem wielu sporów (por. babin.bn.org.pl/?p=491), jednak w ostatnich kilku latach ten model usług bibliotecznych, zakładający gromadzenie i udostępnianie wyłącznie zasobów w formie elektronicznej, zaczęto eksperymentalnie wprowadzać w kilku krajach na świecie, zarówno w bibliotekach publicznych, jak i akademickich. W artykule przedstawiono dwa nowe projekty tego typu realizowane w Stanach Zjednoczonych.

BiblioTech (data otwarcia: wrzesień 2013 r.) – nowa, pozbawiona całkowicie drukowanych książek biblioteka Bexar Country (Teksas) ma obsługiwać mieszkańców przedmieść San Antonio (a docelowo – 1,7 mln populację hrabstwa) i oferuje im obecnie ponad 10 tys. dostępnych do pobrania tytułów cyfrowych książek oraz możliwość wypożyczenia jednego ze 100 czytników materiałów w tym formacie. Użytkownicy mają też do dyspozycji stanowiska komputerowe oraz kawiarenkę, i mogą brać udział w szkoleniach uczących kompetencji cyfrowych. Decyzja o rezygnacji z fizycznych zbiorów (a tym samym konieczności inwestowania w przestrzeń magazynową i regały) i przyjęciu wyłącznie elektronicznej formuły działania pozwoliła władzom hrabstwa na stworzenie nowej biblioteki w regionie, w którym dotychczas nie było żadnej placówki tego typu, za kwotę znacznie mniejszą niż w przypadku budowy systemu bibliotecznego udostępniającego materiały drukowane. Główne zadania BiblioTech to zapewnianie dostępu do niezbędnych użytkownikom informacji oraz niwelowanie podziału cyfrowego – dużą grupę jej potencjalnych odbiorców stanowią mieszkańcy o niskich dochodach, z których wielu nie ma w domu Internetu, ani też odpowiednich technologicznych narzędzi i umiejętności. Biblioteka licencjonuje treści cyfrowe poprzez 3M Cloud Library – serwis wypożyczeń e-książek dla bibliotek publicznych, udostępniający klientom stanowiska ze stacjami wyszukiwawczymi, w których użytkownicy mogą przeglądać książki na dużych ekranach i następnie ściągać je bezpośrednio na biblioteczne czytniki lub czytać, korzystając z aplikacji tej firmy, na własnych urządzeniach. Elektroniczny format ma też ułatwić bibliotekarzom elastyczne kształtowanie zbiorów i dopasowywanie ich do potrzeb użytkowników.

Zarząd Uniwersytetu Teksasu w San Antonio (UTSA) zdecydował się na otwarcie wyłącznie cyfrowej Biblioteki Inżynierii Stosowanej i Technologii (Applied Engineering and Technology Library – AETL) z podobnych powodów – by służyć lepiej populacji składającej się w dużej mierze z ubogich studentów latynoskiego pochodzenia, z których wielu jest pierwszym pokoleniem uczącym się w szkole wyższej i potrzebuje pomocy przy wykonywaniu zleconych na zajęciach zadań i wyszukiwaniu potrzebnych informacji. Wyzwaniem dla kierownictwa bibliotek UTSA było zapewnienie im odpowiedniej obsługi dysponując ograniczonym budżetem oraz niewielką (dwa małe pomieszczenia) przestrzenią w jednym z wydziałowych budynków. Uznano, że cel ten można zrealizować jedynie rezygnując z fizycznych książek. Nową bibliotekę, uruchomioną w 2010 r., wyposażono w stanowiska komputerowe i modułowe umeblowanie pozwalające na łatwą rearanżację wnętrza i przyjmowanie grup studentów. Mają oni dostęp do ponad 50 tys. e-czasopism i 470 baz danych subskrybowanych przez AETL, zarówno w siedzibie biblioteki, z domu, jak i korzystając z urządzeń mobilnych, oraz pomocy wykwalifikowanych bibliotekarzy. Personel AETL przyznaje, że choć model wyłącznie cyfrowych usług bibliotecznych został na UTSA dobrze przyjęty i spełnia potrzeby informacyjne studentów inżynierii, którzy tłumnie odwiedzają nową placówkę, wątpliwe jest, czy sprawdziłby się w przypadku bibliotek obsługujących wydziały humanistyczne. Zaznaczono też, że nie stanowi on zagrożenia dla tradycyjnych bibliotek, pokazuje jedynie, że cyfrowe serwisy we współczesnym świecie są równie ważne jak książki.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>