Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

O przyszłości archiwistyki w Czechach: głos w dyskusji

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Archiwistyka nie jest w Czechach traktowana jako samoistna dziedzina naukowa i praktyczna. Odbija się to negatywnie na prestiżu zawodu, badaniach naukowych, przygotowaniu i efektach pracy archiwistów. Zdaniem autora konieczne jest powołanie Instytutu Archiwistyki – instytucji, która koordynowałaby wszystkie zakresy pracy placówek archiwizacyjnych podlegających różnym resortom.

W artykule omówiono między innymi :

1) aktualną sytuację archiwistyki w Czechach. Brak jest zarówno prowadzonych systematycznie badań naukowych dotyczących szeroko rozumianej dziedziny, jak i ośrodka nastawionego na kształcenie archiwistów. Uczelnie realizują programy z tego zakresu jako pomocnicze, w ramach nauk historycznych, a pracownicy archiwów są tak obciążeni rutynowymi zadaniami, że nie mają czasu na pracę naukową, czy prowadzenie szkoleń;

2) niektóre rozwiązania przyjęte za granicą. We Francji, archiwistyka stanowi jedną ze specjalizacji Instytutu Dziedzictwa Narodowego (Institut National du Patrimoine), który podlega Ministerstwu Kultury i Komunikacji. Jego zadania mieszczą się w ramach koncepcji chronienia szeroko rozumianego dziedzictwa kulturowego Francji oraz programów realizowanych wspólnie z innymi instytucjami pamięci (biblioteki, muzea, placówki archeologiczne, zarządy skansenów itp.). Instytut finansowany jest w 85% przez państwo i oprócz badań naukowych prowadzi podyplomowe kształcenie specjalistyczne i szkolenie już zatrudnionych archiwistów. Wyższa Szkoła Archiwistyki w Niemczech (Archivschule Marburg) kładzie nacisk na przygotowanie teoretyczne, jednak przewiduje staże w różnego typu archiwach. W krajach anglosaskich, archiwistyka jest na ogół specjalizacją w ramach wydziałów Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej, przy czym nacisk położono na szeroko pojmowane zarządzanie dokumentami i rekordami (gromadzenie, opracowanie, archiwizacja, systemy informacyjne, informacja naukowa);

3) główne zadania i przewidywany zakres działania przyszłego Instytutu Archiwistyki w Czechach (planowanie i realizacja szerokiego spektrum badań naukowych dotyczących teorii i praktyki archiwistyki, różne formy kształcenia i szkoleń, opracowanie programów nauczania akademickiego i podyplomowego oraz praktycznych kursów). Instytut powinien umożliwić przedstawicielom całego środowiska wymianę doświadczeń i poglądów dotyczących problemów i przyszłości profesji;

4) wady i zalety różnego usytuowania instytucjonalnego Instytutu – włączenia go do struktur ministerstwa spraw wewnętrznych (MSW), ministerstwa kultury lub Akademii Nauk. Obecnie w Czechach, znaczna część Archiwów podlega MSW. Ministerstwo to finansuje szkolenia z zastosowania nowoczesnych technologii, np. pracy z oprogramowaniem PEvA. Koncentruje się jednak przede wszystkim na zagadnieniach związanych z rutynową praktyką. Trudniej w jego ramach będzie pozyskać fundusze i granty z UE na działalność stricte naukową. Włączenie Instytutu, podobnie jak to jest we Francji, do instytucji ministerstwa kultury spowoduje nacisk na realizację programów wspólnie z bibliotekami, muzeami, teatrami i innymi instytucjami pamięci, co może prowadzić do zatracenia specyfiki dziedzinowej. Z kolei przynależność do systemu Akademii Nauk wiązałaby się z nadaniem priorytetu badaniom naukowym i odsunięciem na dalszy plan kwestii kształcenia i problemów codziennej praktyki. Pewnym rozwiązaniem mogło być wówczas kształcenie podyplomowe i obowiązkowe staże pracy.

We wnioskach stwierdza się, że przed środowiskiem archiwistów stoi cały szereg pytań dotyczących przyszłości dziedziny. Instytut Archiwistyki pozwoliłby na przygotowanie rozwiązań organizacyjnych i prawnych gwarantujących nowoczesne podejście do społecznej roli archiwistyki. Jego powstanie powinna poprzedzić dyskusja środowiskowa. Artykuł jest rodzajem wstępu inicjującego taką szeroka dyskusję.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>