Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Długoterminowa ochrona zasobów cyfrowych a projekt czeskiej Narodowej Biblioteki Cyfrowej

Autor: Petr Žák,

Kategorie: Źródła informacji, Opracowanie informacji, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Biblioteka Narodowa RCz (NK ČR) oraz Morawska Biblioteka Ziemska (MZK) w Brnie wciąż nie dysponują systemem umożliwiającym odpowiednie zarządzanie archiwizowanymi zasobami cyfrowymi i zapewnienie ich trwałej ochrony. Brakuje m. in. efektywnego narzędzia do opracowywania i wzbogacania metadanych. Dotychczasowy sposób archiwizacji znacznie ogranicza analizę zawartości repozytorium, jakości danych cyfrowych i metadanych, nie mówiąc o pozyskiwaniu informacji dotyczących finansowych wymogów archiwizacji zasobów objętych dotychczasowymi projektami cząstkowymi (jak Manuscriptorium, Kramerius czy Webarchiv). Przechowywane dane narażone są wiec na różnego rodzaju ryzyko. Podczas wewnętrznego audytu w BN RCz zidentyfikowano aż 80 rodzajów zagrożeń dla bezpieczeństwa tych zasobów, w tym wiele poważnych.

Powstaje więc projekt Zintegrowanego Programu Operacyjnego – Narodowa Biblioteka Cyfrowa (czes. skrót IOP NDK), w którym długoterminowa ochrona zasobów cyfrowych (DOZC) stanowi jeden z trzech podstawowych filarów. Realizacja tego dużego projektu powinna dostarczyć BN RCz i MBZ rozwiązania zgodne z najczęściej używanymi standardami (metadanych i formatów) w zakresie DOZC. Na etapie przygotowawczym wzięto pod uwagę konkretne doświadczenia i rozwiązania (komercyjne i open source) jak i szersze trendy, wynikające z realizowanych projektów zagranicznych. Podkreślono, że wiele europejskich bibliotek narodowych wybrało drogę dzielenia się wiedzą oraz wytycznymi dotyczącymi nowych systemów, opisów modeli danych i metadanych. Podczas pracy z systemami DOZC pierwszej generacji biblioteki te uświadomiły sobie, iż jednym z podstawowych wymogów stawianych takim systemom, powinna być otwartość w sensie możliwości integracji narzędzi partnerów zewnętrznych, dokumentacji publicznej, elastyczności w zakresie ustawienia danych w modelu, jak też poszczególnych metod przetwarzania informacji przy administrowaniu danymi. Poza tym, w Czechach wypróbowano dla potrzeb przygotowania programu weryfikacji projektu (ang. proof of concept) dwa systemy komercyjne – Rossettę i SDB. Dostawcy tych systemów (EX Libris i Tessell) udostępnili kompletną dokumentację oraz przeszkolenie.

W wyniku tych działań ustalono wymogi wobec nowego systemu – na pierwszym miejscu sformułowano potrzebę zgodności z modelem OAIS i gotowości do uzyskania certyfikatu wiarygodności dla repozytorium, następnie wymóg zdolności do pracy ze wszystkimi rodzajami danych, w tym pochodzących z zewnętrznych i przyszłych źródeł, zdolności do stosowania potrzebnych schematów metadanych i do pracy z dowolnymi formatami danych itd. Pełny wykaz wymagań dla pożądanego systemu DOZC zawarto w części dokumentacji przetargu, mającego wyłonić systemowego integratora projektu IOP NDK. Jeszcze przed rozpoczęciem współpracy ze stroną odpowiedzialną za integrację projektu, jest jasne, że zasadniczo zmienią się standardy metadanych i formatów stosowane w BN RCz i MBZ. System DOZC będzie musiał sobie radzić z różnego typu danymi wejściowymi pochodzącymi z różnych źródeł, różnymi formatami służącymi do opisu dokumentu oraz do obsługi technicznych i innych metadanych. Musi się uporać nawet z dokumentami cyfrowymi bez danych opisowych. Zakłada się również, że w celu przygotowania danych i ich ujednolicenia w formacie wewnętrznym systemu DOZC trzeba będzie opracować moduł transformacyjny, który będzie m. in. korzystać z API-SDK (Application Programming Interface – Software Development Kit) i przetwarzać dane przychodzące w heterogennych formatach i strukturach. Szczególnej uwagi będą wymagać dokumenty cyfrowe typu digital born (powstałe w formie elektronicznej).

Utworzenie wiarygodnego repozytorium spowoduje również zmiany organizacyjne – trzeba też będzie opracować dokumentację wszystkich procesów oraz szereg dokumentów o charakterze strategicznym. Strategią działania zajmuje się Dział Ochrony Danych Cyfrowych BN RCz, jej pierwsza wersja powinna się ukazać jesienią 2011 r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>