Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Tag: bazy danych

Bezpłatne repozytoria danych Organizacji Narodów Zjednoczonych: przewodnik

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) i jej agencje publikują w domenie publicznej olbrzymie ilości informacji. Aby przybliżyć bibliotekarzom akademickim bezpłatne repozytoria danych, biblioteki cyfrowe i strony tych organów międzynarodowych, przydatne w badaniach z zakresu nauk politycznych, dyplomacji i stosunków międzynarodowych, oraz ułatwić rekomendowanie ich studentom, w artykule scharakteryzowano bazy danych udostępniane globalnie przez ONZ, Bank Światowy oraz powiązane z nimi międzyrządowe i pozarządowe jednostki. Przedstawiono też techniczne instrukcje dotyczące pobierania danych do analizy z omawianych stron. Podkreślono przy tym konieczność uczenia odpowiedniego cytowania źródeł publicznie dostępnych danych.

więcej o Bezpłatne repozytoria danych Organizacji Narodów Zjednoczonych: przewodnik

Trendy publikowania w otwartym dostępie: percepcje i statystyka

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji, Opracowanie informacji, Dostęp do publikacji

Tagi: , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W ciągu ciągu ostatniej dekady, można mówić o stałym wzroście popularności publikowania w otwartym dostępie jako metody wspierającej rozpowszechnianie literatury naukowej, zarówno wśród wydawców, jak i autorów. Podstawą sukcesu tego modelu jest koncepcja szybkiego i bezpłatnego, publicznego dostępu online do recenzowanych prac badawczych, nieobwarowanego licznymi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa autorskiego i warunków licencji. W artykule omówiono rozwój idei open access, ekonomiczne uwarunkowania i odmiany tego modelu oraz najważniejsze światowe inicjatywy i regulacje promujące otwartą naukę. Przybliżono również kontrowersje związane z praktykami tzw. drapieżnych wydawców (zob. babin.bn.org.pl/?p=3856, babin.bn.org.pl/?p=4784) i obawy środowiska naukowego związane z reputacją oraz metodami oceny jakości otwartych czasopism i badaniem wpływu naukowego. Następnie zaprezentowano wyniki studium przypadku, w ramach którego analizowano wzory publikowania badaczy z włoskiego Narodowego Instytutu Zdrowia (Istituto Superiore di Sanità) i ich preferencje związane z wyborem czasopism, w których zamieszczają własne prace naukowe. Celem badania było z jednej strony określenie liczby czasopism open access indeksowanych w bazach Instytutu Filadelfijskiego i posiadających ustalony wskaźnik Impact Factor (IF). Z drugiej – określenie rozkładu kategorii dziedzinowych przypisanych tym tytułom.

więcej o Trendy publikowania w otwartym dostępie: percepcje i statystyka

Czy e-książki są dla każdego? Ewaluacja dostępności akademickich platform e-booków

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Kategorie użytkowników

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Od początków XXI w. gromadzenie i wykorzystanie e-książek w bibliotekach szkół wyższych w Stanach Zjednoczonych stale wzrasta i powoli zaczynają one wypierać materiały w formie drukowanej, wielu bibliotekarzy zgłasza jednak wątpliwości związane z użytecznością i dostępnością formatów cyfrowych dla studentów, w tym zwłaszcza dla osób z niepełnosprawnością fizyczną lub trudnościami w uczeniu się. W piśmiennictwie znaleźć można szereg badań analizujących charakterystykę i dostępność czytników e-książek dla różnych grup użytkowników, powstało jednak niewiele systematycznych analiz platform oprogramowania zapewniających dostęp do e-książek kupowanych przez biblioteki uniwersytetów i college’ów (ich użytkownicy mogą pozyskiwać poszczególne tytuły przez należące do poszczególnych wydawców interfejsy, różniące się w zakresie wyglądu i funkcjonalności). Aby ułatwić bibliotekarzom podejmowanie świadomych decyzji związanych z wyborem platform wydawców najbardziej przyjaznych niepełnosprawnym użytkownikom, na Uniwersytecie Stanowym San Jose (USSJ) powołano inicjatywę Ebook Accessibility Project (EAP). Zyskała ona finansowanie ze strony kampanii Affordable Learnig Solutions Systemu Uniwersytetu Stanowego Kalifornii, której celem jest promocja przystępnych rozwiązań edukacyjnych i zachęcenie wykładowców i studentów do wykorzystywania bibliotecznych ebooków i tekstów w wolnym dostępie, jako alternatywy dla drogich podręczników.

więcej o Czy e-książki są dla każdego? Ewaluacja dostępności akademickich platform e-booków

Ewaluacja funkcjonalności językowej w bibliotecznych bazach danych

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

Komunikacja naukowa w swoich wielu formach ma obecnie charakter globalny i wielojęzyczny, a choć angielski pozostaje lingua franca dla większości międzynarodowych czasopism naukowych, badacze z wielu dyscyplin, w tym zwłaszcza lingwiści, mają zróżnicowane potrzeby językowe i poszukują dostępu do zagranicznych tytułów i wyników badań naukowych z różnych krajów. Współczesne technologie językowe dla odbiorców i materiałów nieanglojęzycznych, wykorzystywane w bibliotecznych bazach danych rozwijają się bardzo dynamicznie i podlegają szybkim zmianom. W artykule omówiono bieżące trendy związane ze zmianami i dostosowywaniem ustawień językowych i lokalizacji treści, a następnie przedyskutowano funkcje oferowane w bazach największych światowych dostawców, pozwalające na wyszukiwanie i pozyskiwanie informacji w językach innych niż angielski i nawigację między obcojęzycznymi zasobami.

więcej o Ewaluacja funkcjonalności językowej w bibliotecznych bazach danych

Chile: od modelu opłaty za dostęp do prawa obywateli do informacji

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji, Dostęp do publikacji

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule omówiono historyczne i polityczne tło reform polityki informacyjnej w Chile. Przybliżono również działania lokalnej społeczności naukowej i bibliotek na rzecz zmiany przyjętych w tym państwie zasad świadczenia publicznych usług informacyjnych, w tym zwłaszcza modelu finansowania produkcji i rozpowszechniania treści naukowych, oraz wysiłki na rzecz torowania drogi nowemu paradygmatowi dostępu do międzynarodowych zasobów informacyjnych, bazującemu na pojęciach powszechnego świadczenia usług i obywatelskich praw do informacji.

więcej o Chile: od modelu opłaty za dostęp do prawa obywateli do informacji

„Drapieżne” czasopisma w bibliotecznych bazach danych: jak bardzo należy się martwić?

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Działalność biblioteki, Dostęp do publikacji, Szkolenie użytkowników

Tagi: , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W 2009 roku prof. Jeffrey Beall – bibliotekarz i autor znanego bloga poświęconego zagadnieniom publikowania w modelu otwartego dostępu, zaczął tworzyć listę tzw. drapieżnych wydawców (ang. predatory publishers), czyli firm żerujących na modelu finansowania otwartych czasopism z opłat pobieranych od autorów artykułów. W należących do takich nieuczciwych wydawców, rzekomo naukowych i recenzowanych periodykach, ukazują się, z pominięciem procesu wydawniczego i ewaluacji, wszystkie opłacone teksty, także te niespełniające w żaden sposób kryteriów naukowości. Większość piśmiennictwa poświęconego komunikacji naukowej i drapieżnym wydawcom koncentruje się na obawach środowiska naukowego związanych z publikowaniem w wątpliwej jakości czasopismach. Autorki postanowiły podejść do tego zagadnienia z innej perspektywy, analizując je w kontekście zadań i prac badawczych prowadzonych przez studentów oraz szkoleń bibliotecznych.

więcej o „Drapieżne” czasopisma w bibliotecznych bazach danych: jak bardzo należy się martwić?

Porównanie trzech baz artykułów z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowej

Autor: Marta Elas,

Kategorie: Bibliotekoznawstwo i informacja naukowa jako dziedzina, Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , ,

Zostaw komentarz

W artykule porównano trzy naukowe bazy artykułów z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowej, dostępne poprzez EBSCOhost: Library, Information Science & Technology Abstracts (LISTA), Library Literature & Information Science Full Text (LLISFT) oraz Information Science & Technology Abstracts (ISTA). LISTA i ISTA to bazy abstraktów obejmujące materiały wydawane od lat 60. XX wieku, natomiast LLISFT pozwala na dostęp do pełnych tekstów z ponad 160 czasopism, jak również prac dyplomowych, materiałów konferencyjnych i in., ukazujących się od lat 80. Bazy te mają podobne interfejsy i właściwości: umożliwiają wyszukiwanie z użyciem operatorów Boole’a, według kategorii (autor, tytuł i in.) oraz pełnotekstowe, zawierają tezaurusy, pozwalają na personalizację kont użytkowników, zachowywanie i porządkowanie znalezionych artykułów oraz wyników wyszukiwania i in.

więcej o Porównanie trzech baz artykułów z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowej

Inżynieria społeczna: wpływ Big Data, technik nadzoru i modeli przetwarzania danych na sferę publiczną

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Szybki rozwój technologii sieciowych rozbudził nadzieje, że zapewniana przez nie interaktywność w sferze społecznej pomoże ograniczyć lub nawet uleczyć część bolączek współczesnych, późnych demokracji, jako że w przeciwieństwie do działających jednokierunkowo tradycyjnych środków masowego przekazu, Internet zapewnia szerokie możliwości horyzontalnej komunikacji między obywatelami, zmniejszając jednocześnie znacząco koszty organizacji i dostępu do informacji; stał się też dzięki temu kluczowym narzędziem wielu ruchów społecznych. Możliwości jakie daje to medium jednostkom i społecznościom, ułatwiając wzmacnianie ich pozycji, dążeń i wpływu, nie są jednak wyłącznie i jednoznacznie pozytywne, gdyż te same cyfrowe technologie dały również początek środowisku analizy danych faworyzującemu biegłych technicznie ludzi władzy, mających dostęp do olbrzymich zasobów informacji pozyskiwanych ze śladów zostawianych przez internautów online oraz do skutecznych narzędzi ich analizy.

więcej o Inżynieria społeczna: wpływ Big Data, technik nadzoru i modeli przetwarzania danych na sferę publiczną

Google Sky, standardy katalogowania i problemy bibliotek astronomicznych

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Opracowanie informacji, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Twórcy rozwijanych obecnie, nowych standardów katalogowania koncentrują się na ich dostosowywaniu do wykorzystywania w środowisku sieciowym i sieci semantycznej, pomijając kwestie związane z zapewnieniem bardziej szczegółowego opisu treści zasobów z dziedzin o wysokim stopniu specjalizacji, takich jak astronomia i astrofizyka, mogącego zapewnić łatwiejsze odnajdywanie konkretnych informacji w wyspecjalizowanych bazach danych. Autorzy zajęli się w tekście problemem poziomu reprezentacji metadanych obiektów astronomicznych, w celu poprawy opisu zawartości obrazów nieba i zdjęć ciał niebieskich oraz danych z projektów i misji kosmicznych, próbując wykazać, że strefy cieszące się dużym zainteresowaniem badaczy z obu dyscyplin, nieuwzględniane obecnie w przepisach katalogowania, mogą stać się w przyszłości nowymi polami opisu zasobów astronomicznych i materiałów kartograficznych.

więcej o Google Sky, standardy katalogowania i problemy bibliotek astronomicznych

Biblioteka Bibliotekoznawcza Instytutu Bibliotekoznawstwa Biblioteki Narodowej Czech

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Bibliotekoznawstwo i informacja naukowa jako dziedzina, Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

Biblioteka Bibliotekoznawcza (Knihovna Knihovnické Literatury – KKL) Instytutu Bibliotekoznawstwa Biblioteki Narodowej Czech (BNCz) powstała w 1953 r. jako biblioteka podręczna ówczesnego Centralnego Gabinetu Naukowo-Metodycznego Bibliotekoznawstwa Biblioteki Narodowej i Uniwersyteckiej w Pradze. Od 1960 r. KKL dysponuje własnym budżetem i pełni funkcję centralnej krajowej biblioteki dziedzinowej.

więcej o Biblioteka Bibliotekoznawcza Instytutu Bibliotekoznawstwa Biblioteki Narodowej Czech