Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Tag: biblioteki narodowe

Przyszłość metadanych: otwartość, powiązania i wielojęzyczność – studium przypadku ontologii YSO

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Opracowanie informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Celem artykułu było przeanalizowanie procesu tworzenia wielojęzycznego słownika terminologicznego i związanych z tym wyzwań. Przybliżono je na przykładzie doświadczeń zgromadzonych przez pracowników Biblioteki Narodowej Finlandii (BNF) w trakcie budowy fińskiego tezaurusa, serwisu Finto (finto.fi) umożliwiającego publikację i przeglądanie słowników i ontologii oraz ich integrację z innymi aplikacjami, a zwłaszcza rozwoju ogólnej, trójjęzycznej ontologii YSO. Szczególną uwagę poświęcono w tekście problematyce zapewnienia równoważności lingwistycznej terminów i pojęć oraz strategiom translacji wypracowanym w trakcie budowy struktury słowników kontrolowanych i harmonizacji wielojęzycznych metadanych. Skupiono się również na celach prowadzonych prac – systemy te potraktowano nie tylko jako narzędzia indeksowania i wyszukiwania informacji, lecz również jako instrumenty promocji otwartego dostępu do nauki i informacji naukowej, zwłaszcza w dziedzinach takich jak bibliometria czy humanistyka cyfrowa, w których metadane traktuje się jako istotny materiał badawczy. Podkreślono przy tym znaczenie publikacji wielojęzycznych metadanych w modelu Linked Open Data (LOD) oraz wypracowania wspólnego rozumienia wykorzystywanych pojęć, jako kroków w kierunku przezwyciężania organizacyjnych i lingwistycznych barier w dostępie do zasobów wiedzy, nie tylko z baz i systemów różnych dostawców lecz również różnych obszarów językowych.

więcej o Przyszłość metadanych: otwartość, powiązania i wielojęzyczność – studium przypadku ontologii YSO

O nieoczekiwanych korzyściach zarządzania ryzykiem w kontekście konserwacji

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

Wykorzystywanie oceny ryzyka (OR) w procesie podejmowania decyzji o konserwacji i ewaluacji obiektów muzealnych i bibliotecznych jest praktyką szeroko omawianą w fachowym piśmiennictwie i w środowisku naukowym, a większość proponowanych metod przeznaczona jest do stosowania w odniesieniu do całych zbiorów lub określonych scenariuszy działania. W Bibliotece Brytyjskiej (BB), szacowanie instytucjonalnego ryzyka używane jest głównie do identyfikacji najbardziej zagrożonych kolekcji, a nie całego zbioru, liczącego 150 mln pozycji, a w ostatnich latach – najczęściej przy realizacji małych projektów. W artykule omówiono sposób wdrażania przez dział konserwacji BB (DK BB) powiązanych z obiektami OR w ciągu ostatnich kilku lat. W szczególności, przybliżono procesy planowania i przygotowywano tych procedur zgodnie z wymogami instytucji, przyjęte priorytety i cele na wszystkich poziomach działania (od indywidualnych egzemplarzy i członków personelu po całą bibliotekę), praktyczne aspekty OR i uzyskane korzyści, nie tylko w kontekście zbiorów, lecz również pozycji tej jednostki w organizacji.

więcej o O nieoczekiwanych korzyściach zarządzania ryzykiem w kontekście konserwacji

Nowa polityka gromadzenia zbiorów Biblioteki Narodowej Francji

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

La Charte documentaire de la BNF 2015 (ChD), czyli karta dokumentów, to liczący ponad 200 stron (15 str. w wersji syntetycznej) rodzaj kodeksu, określającego misję, pryncypia i zasady gromadzenia zbiorów Biblioteki Narodowej Francji (BNF) w najbliższych latach. Założenia te po raz pierwszy sformalizowano w 1993 r. i aktualizowano w 2005 roku. W obecnej wersji utrzymano główne wartości: zachowanie szeroko pojmowanego dziedzictwa narodowego, encyklopedyczność, otwarcie na osiągnięcia światowe w zakresie nauki i kultury, aktualność i otwartość na bieżące dokonania światowe.

więcej o Nowa polityka gromadzenia zbiorów Biblioteki Narodowej Francji

Trendy rozwoju zasobów naukowych w Rosji, Europie Środkowo-Wschodniej i Eurazji: implikacje dla usług informacyjnych i dzielenia się zasobami

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W ciągu ostatnich 20 lat, biblioteki publiczne, regionalne, akademickie i narodowe w Rosji, Europie Wschodniej i Eurazji rozbudowały unikalne zbiory źródeł naukowych online (portali dziedzinowych, przewodników badawczych, archiwów cyfrowych, repozytoriów instytucjonalnych, baz abstraktów i indeksowanego piśmiennictwa, katalogów ogólnych i dziedzinowych itp.), które stały się istotnymi narzędziami dla społeczności naukowej na całym świecie. Transformacje związane z rozwojem infrastruktur informacyjnych i zarządzaniem wiedzą wymusiły opracowanie nowych modeli usług, wprowadzających materiały online do konsultacji badawczych, dzielenia się zbiorami i środowisk edukacyjnych; zapewniły też specjalistom informacji naukowej dodatkowe narzędzia świadczenia usług lokalnie i zdalnie.

więcej o Trendy rozwoju zasobów naukowych w Rosji, Europie Środkowo-Wschodniej i Eurazji: implikacje dla usług informacyjnych i dzielenia się zasobami

Katalogowanie egzemplarzy obowiązkowych ebooków w Bibliotece Narodowej Francji

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Opracowanie informacji, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Pierwsze regulacje związane z egzemplarzem obowiązkowym (eo) wprowadzono we Francji w 1537 r. W roku 2006, ustawę o eo rozszerzono o treści cyfrowe a prawny obowiązek ich gromadzenia, podobnie jak drukowanej spuścizny wydawniczej, przypada Bibliotece Narodowej Francji (BNF). Do 2012 r. realizowała ona głównie zobowiązania związane z pozyskiwaniem egzemplarzy obowiązkowych stron www i publikacji online, a od tego czasu, we współpracy ze krajowym stowarzyszeniem wydawców, BNF pracuje także nad opracowaniem i wdrażaniem specjalnych procedur ułatwiających gromadzenie ebooków w ramach eo i i upraszczających ich przekazywanie bibliotece przez wydawców drogą elektroniczną.

więcej o Katalogowanie egzemplarzy obowiązkowych ebooków w Bibliotece Narodowej Francji

Zachowanie treści na dyskach w zbiorach Biblioteki Brytyjskiej: doświadczenia z projektu Flashback

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Cyfrowe zbiory Biblioteki Brytyjskiej (BB) są bardzo zróżnicowane i obejmują elektroniczne kopie istniejących zasobów (np. drukowanych książek, rękopisów i nagrań dźwiękowych) oraz błyskawicznie rosnącą liczbę treści powstałych w formie cyfrowej (ang. born-digital), archiwizowanych m.in. na mocy obowiązującej od 2013 r. nowelizacji prawa o egzemplarzu obowiązkowym, rozszerzającej jego zapisy na materiały niedrukowane, w tym czasopisma elektroniczne, ebooki i dokumenty sieciowe pozyskiwane z brytyjskiej domeny. Na mniejszą skalę, Biblioteka gromadzi również cyfrowe i hybrydowe materiały w postaci osobistych prac i archiwów. Jednym z wyzwań stojących przed BB jest zachowanie cyfrowych treści zapisanych na wymiennych nośnikach starszego typu, takich jak dyskietki, płyty CD i DVD, które wpłynęły przed wprowadzeniem wykorzystywanej obecnie infrastruktury ochrony cyfrowej i stosowanych procedur. W artykule omówiono założenia, przebieg i wyniki realizowanego w BB projektu Flashback, mającego na celu trwałe zabezpieczenie i udostępnianie plików przechowywanych w formie oryginalnej na fizycznych mediach (dyskach magnetycznych i optycznych), narażonych na postępującą degradację.

więcej o Zachowanie treści na dyskach w zbiorach Biblioteki Brytyjskiej: doświadczenia z projektu Flashback

Elektroniczny egzemplarz obowiązkowy w Szwecji: doświadczenia z pierwszego roku funkcjonowania ustawy

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Zagadnienia wydawnicze i prawne, Źródła informacji, Opracowanie informacji, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Przygotowania do wprowadzenia egzemplarza obowiązkowego (eo) publikacji elektronicznych rozpoczęto w kilku państwach w latach 90. ubiegłego wieku, a analizę możliwości odniesienia istniejących w tych krajach ustaw o eo do materiałów cyfrowych na nośnikach fizycznych i publikowanych online, zawarto m.in. w opublikowanym przez UNESCO raporcie The Legal Deposit of Electronic Publications z 1996 r., opracowanym przez grupę roboczą Konferencji Dyrektorów Bibliotek Narodowych (Conference of Directors of National Libraries – CDNL). W Szwecji, prace nad rozszerzeniem obowiązujących przepisów na publikacje dystrybuowane publicznie w sieciach elektronicznych rozpoczęto w 2009 r, a w 2012 r. nowa ustawa (e-eo) została przyjęta przez szwedzki parlament i po okresie testowym zaczęła obowiązywać w pełni od 1 stycznia 2015 r. W artykule przybliżono historię i specyfikę szwedzkiego eo, założenia nowej legislacji i zawarte w niej postanowienia, koncentrując się na technicznych i formalnych wyzwaniach związanych z gromadzeniem dokumentów elektronicznych i zapewnieniem odpowiedniej jakości opisujących je metadanych. Przedstawiono również wnioski zebrane po roku od wejścia e-eo w życie.

więcej o Elektroniczny egzemplarz obowiązkowy w Szwecji: doświadczenia z pierwszego roku funkcjonowania ustawy

RDA a zbiory rękopisów i starodruków w Bibliotece Narodowej Hiszpanii

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Opracowanie informacji, Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Biblioteka Narodowa Hiszpanii (Biblioteca Nacional de España – BNE) analizuje możliwości implementacji Resource Description and Access (RDA) od 2008 r., czyli od czasu otrzymania zaproszenia do współpracy przy przeglądzie pierwszego projektu nowych zasad katalogowania ze strony Joint Steering Committee for Development of RDA (obecnie RDA Steering Committee – RSC). Prowadzone od tej pory przez BNE badania dotyczą głównie porównań między RDA i bieżącą praktyką katalogowania w hiszpańskim środowisku bibliotecznym. Mają one pomóc w podjęciu decyzji, czy BNE, wzorem innych narodowych instytucji, wdroży nowy standard, czy ma zdecydować się na rewizję stosowanej dotąd hiszpańskiej normy, pod kątem dostosowania jej do nowego środowiska technologicznego, modeli konceptualnych takich jak FRBR i FRBRoo i nowych potrzeb użytkowników bibliotek, bądź też, czy pozostanie przy stosowaniu ISBD i obecnych hiszpańskich zasad katalogowania (Reglas de catalogación – RC).

więcej o RDA a zbiory rękopisów i starodruków w Bibliotece Narodowej Hiszpanii

Restauracja Biblioteki Narodowej i Uniwersyteckiej w Strasburgu

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Architektura i wyposażenie

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule omówiono historię Biblioteki Narodowej i Uniwersyteckiej (BN i U) w Strasburgu oraz założenia i poszczególne etapy realizacji projektu jej niedawnej restauracji. BN i U została kompletnie zniszczona w 1870 roku podczas oblężenia miasta przez wojska pruskie, a następnie odbudowana przez rząd niemiecki i otwarta w 1895 roku ze zbiorami liczącymi 600 tys. wol. Jej siedzibę, zaprojektowaną przez przez Hartela i Neckelmanna, zaliczono do najciekawszych budowli miasta.

więcej o Restauracja Biblioteki Narodowej i Uniwersyteckiej w Strasburgu

Transformacja usług bibliotek narodowych: wnioski z konferencji

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Badania użytkowników

Tagi: , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Artykuł opracowano na podstawie materiałów i wniosków z międzynarodowej konferencji „Biblioteka narodowa i jej czytelnicy – problemy transformacji”, którą zorganizowały w grudniu 2014 r., w Petersburgu, Rosyjska Biblioteka Narodowa (RBN) oraz Rosyjskie Stowarzyszenie Biblioteczne. W konferencji uczestniczyli przedstawiciele bibliotek narodowych (bn) krajów WNP oraz Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Finlandii i Chin.

więcej o Transformacja usług bibliotek narodowych: wnioski z konferencji