Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Tag: biblioteki publiczne

Nazwy rosyjskich bibliotek w kontekście społecznym i kulturowym: tendencje i zmiany

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie

Tagi: , ,

Zostaw komentarz

W czasach Związku Radzieckiego nazwa biblioteki nie grała istotnej roli identyfikacyjnej. Na ogół określała rodzaj placówki (naukowa, publiczna), jej status (miejska, obwodowa), numer filii itp. Patronami bibliotek, podobnie jak innych instytucji kultury, byli klasycy literatury, wodzowie rewolucji, działacze komunistyczni, upamiętniano znaczące wydarzenia, organizacje polityczne itp. Po rozpadzie ZSRR przemianowano główne biblioteki krajowe. Powszechnie określaną jako „Leninka” Państwową Bibliotekę ZSRR im. W.I. Lenina przemianowano na Rosyjską Bibliotekę Państwową, a dotąd określaną przez Petersburżan jako „Publiczka” Publiczną Bibliotekę im. M.E. Sałtykowa Szczedrina (dawniej Cesarską Bibliotekę Publiczną) – na Rosyjską Bibliotekę Narodową. Za tymi zmianami poszły następne – biblioteki coraz częściej zyskiwały nazwy nie odwołujące się do osób i rozszerzyły zakres swoich patronów osobowych.

więcej o Nazwy rosyjskich bibliotek w kontekście społecznym i kulturowym: tendencje i zmiany

O społecznej i politycznej roli bibliotek

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

22 maja 2017 roku Médiaquitaine (Regionalne Centrum Kształcenia i Rozwoju Bibliotekarzy) i grupa ABF Akwitanii, przy wsparciu władz lokalnych regionu, zorganizowały jednodniową konferencję dotycząca roli bibliotek w zmieniającym się środowisku społeczno-kulturalnym. Napięcia społeczne związane z działalnością religijnych i politycznych ugrupowań ekstremistycznych oraz wyborami w Stanach Zjednoczonych i we Francji spowodowały, że obecnie coraz częściej postrzega się biblioteki publiczne jako neutralne miejsce sprzyjające łagodzeniu sprzeczności ideologicznych i budowaniu zgody społecznej. W artykule omówiono przebieg konferencji i poruszane na niej zagadnienia.

więcej o O społecznej i politycznej roli bibliotek

Inicjatywy zmierzające do poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych we Francji

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Kategorie użytkowników

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

We Francji 18% populacji jest w jakimś zakresie niepełnosprawna, przy czym problemy ze wzrokiem, słuchem, percepcją i mobilnością nasilają się z wiekiem, i dotykają 80% osób powyżej 75 roku życia. Społeczeństwo szybko się starzeje – w 2050 r. jedna trzecia Francuzów będzie mieć 60 lat lub więcej. Ustawa z 11 lutego 2005 r. (nowelizacja z 29.04.2015) zapewnia wszystkim francuskim obywatelom prawo do korzystania z publicznych instytucji i dokumentów, ze szczególnym uwzględnieniem bibliotek i zasobów cyfrowych. W artykule przedstawiono kierunki działania władz różnego szczebla i różnych instytucji francuskich mające poprawić dostępność usług publicznych i książek, począwszy od likwidowania barier fizycznych w przestrzeni usługowej po produkcję specjalnych formatów dokumentów.

więcej o Inicjatywy zmierzające do poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych we Francji

Myślenie projektowe a integracja: o innowacjach dla osób niepełnosprawnych i wykluczonych społecznie

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Architektura i wyposażenie, Kategorie użytkowników, Czytelnictwo

Tagi: , , , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Design Thinking (Myślenie Projektowe) to metodologia tworzenia innowacyjnych produktów i usług bazująca na akcentowaniu problemów, motywacji i potrzeb użytkowników, opracowana pod koniec XX w. przez Dawida M. Kelly’ego na Uniwersytecie Stanforda w Kalifornii. Zgodnie z jej założeniami, aby opracować innowacyjne rozwiązania, należy powołać interdyscyplinarny zespół ekspertów reprezentujących różne dziedziny naukowe i praktyczne oraz różne podejścia do zagadnienia. Zadaniem takiego zespołu projektowego ma być realizacja w sposób usystematyzowany działań takich jak: 1) obserwacja zachowań użytkowników i rozmowy z nimi oraz ich otoczeniem, zrozumienie ich sytuacji i problemów, współpraca z użytkownikiem na każdym etapie prac; 2) ustalenie celów, zdefiniowanie problemów, szukanie rozwiązań i ich selekcja; 3) tworzenie prototypu produktu, jego testowanie i udoskonalanie; 4) produkcja próbna; 5) upowszechnienie i ocena wyników. W artykule omówiono jak, zgodnie z tą metodologią, zaprojektowano zestaw edukacyjny dla dzieci w wieku 8-12 lat, pełniący rolę narzędzia mającego służyć integracji społecznej dzieci niepełnosprawnych i ubogich przez zainteresowanie ich książką i biblioteką.

więcej o Myślenie projektowe a integracja: o innowacjach dla osób niepełnosprawnych i wykluczonych społecznie

Alternatywy dla obojętności i apatii: edukacja obywatelska w bibliotekach publicznych w Stanach Zjednoczonych

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Branża, zawód i edukacja, Szkolenie użytkowników

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Biblioteki publiczne utrzymywane są z pieniędzy podatników, a uzasadnieniem dla przeznaczania publicznych środków na rozwój tych instytucji jest ich przydatność dla lokalnych społeczności oraz wkład we wspieranie demokratycznych procesów, przez zapewnianie dostępu do informacji i programów edukacyjnych. Rolę bibliotek można rozważyć odwołując się do historii ostatnich wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych, w których olbrzymi wpływ na wyniki miały fałszywe wiadomości, ataki hakerskie i celowe kampanie dezinformacyjne, prowadzone przez obie strony sceny politycznej. Autorka analizuje w tym kontekście relacje między bibliotekarstwem, polityką i finansowaniem sektora publicznego, traktując, na przykładzie sektora mediów, problemy z zachowaniem zasad demokracji jako problemy natury informacyjnej. Omawia także działania, jakie podejmowały w tym czasie oraz powinny podejmować amerykańskie biblioteki w celu promocji edukacji obywatelskiej i informacyjnej oraz mobilizowania mieszkańców do udziału w życiu publicznym.

więcej o Alternatywy dla obojętności i apatii: edukacja obywatelska w bibliotekach publicznych w Stanach Zjednoczonych

Koncepcja biblioteki Alberto Manguela i wirtualna wystawa „Biblioteki w nocy”

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Prace teoretyczne i ogólne, Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Alberto Manguel, dyrektor Biblioteki Narodowej Argentyny, znany jest nie tylko jako uczeń i przewodnik Jorge Luisa Borgesa (w ostatnich latach życia Borges był niewidomy), ale również jako twórczy kontynuator jego koncepcji biblioteki jako wszechświata. Podobnie jak Borges zakłada, że książka nie jest bytem samoistnym, ale relacją, osią nieskończenie wielu powiązań. Światową sławę przyniósł Manguelowi m.in. cykl esejów „Biblioteki w nocy”, w którym w sposób emocjonalny prezentuje cywilizacyjną misję książek i biblioteki niezależnie od czasu i przestrzeni w jakich funkcjonowały. Jego dzieło zainspirowało twórców wirtualnej wystawy zorganizowanej, pod tym samym tytułem co książka, w 2015 r. z okazji 10-lecia powstania Biblioteki i Archiwum Narodowego Québecu. Wykonania tego przedsięwzięcia podjął się znany reżyser Robert Lapage i jego firma Ex Machina. Wystawa ta w maju 2017 roku była powtórnie eksponowana w Bibliotece Narodowej Francji w Paryżu.

więcej o Koncepcja biblioteki Alberto Manguela i wirtualna wystawa „Biblioteki w nocy”

Biblioteka Centrum Pompidou jako przestrzeń do nauki postaw obywatelskich

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Badania użytkowników, Kategorie użytkowników

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Autorzy artykułu, na podstawie literatury przedmiotu i badań sondażowych przeprowadzonych w Bibliotece Centrum Pompidou (Bibliothèque Publique d’Information du Centre Pompidou -BPI), omawiają problemy ludzi z najuboższych warstw społecznych, korzystających we Francji z bibliotek publicznych. Analizują również, czy biblioteka otwarta dla wszystkich (zasada przyświecająca twórcom twórców BPI) może służyć nie tylko jako miejsce dostępu do wiedzy i kultury, lecz również przestrzeń oferująca możliwość kontaktów społecznych i nauki postaw obywatelskich, a także szanse na odwrócenie procesu społecznej marginalizacji najuboższych.

więcej o Biblioteka Centrum Pompidou jako przestrzeń do nauki postaw obywatelskich

Biblioteki jako miejsca kluczowe w czasach kryzysów

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Biblioteki jako kolekcje, Branża, zawód i edukacja, Wolność intelektualna

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

We współczesnym świecie, zamieszki, demonstracje i zabójstwa na tle rasowym i religijnym stały się częścią codziennego życia mieszkańców wielu regionów świata, a ich wpływ jest odczuwalny nie tylko w skali lokalnej, ale i globalnej. Rola bibliotek jako ośrodków zapewniających schronienie, pomoc i dostęp do informacji w sytuacjach kryzysów, katastrof naturalnych (zob. BABIN 2010/3/196) i protestów społecznych została dobrze udokumentowana w piśmiennictwie. W artykule przedyskutowano znaczenie placówek bibliotecznych jako bezpiecznych miejsc politycznej debaty i edukacji dla grup społecznie defaworyzowanych w czasach transformacji, odwołując się m.in. do badań dotyczących zaangażowania bibliotekarzy na rzecz sprawiedliwości społecznej w czasach apartheidu w RPA, czy dekadach walki z dyskryminacją mniejszości w Stanach Zjednoczonych. Omówiono następnie, na przykładzie najnowszych wydarzeń w Ameryce Północnej, związanych z konfliktami rasowymi i protestami przeciw brutalności policji i powstaniem ruchu Black Lives Matter, stosunek środowiska bibliotecznego i stowarzyszenia ALA do kwestii neutralności, wolności intelektualnej i działań na rzecz miejskich społeczności.

więcej o Biblioteki jako miejsca kluczowe w czasach kryzysów

Miejsce dla wszystkich: projektowanie uniwersalne w bibliotekach

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Architektura i wyposażenie, Kategorie użytkowników

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Piśmiennictwo poświęcone dostosowywaniu bibliotek i miejsc użyteczności publicznej do potrzeb osób niepełnosprawnych koncentruje się głównie na zapewnianiu zgodności z prawnie określonymi wymogami dostępności – w Stanach Zjednoczonych kwestie te reguluje m.in. ustawa Americans with Disabilities Act (ADA). Wg autorki, podejścia normatywne, programy modernizacji i usługi skierowane na obsługę osób z określonego typu niepełnosprawnością są mniej efektywne i sprzyjają w mniejszym stopniu społecznej integracji i wyrównywaniu szans, niż wdrażanie zasad projektowania uniwersalnego (ang. Universal Design) na wszystkich etapach projektów: od wstępnego planowania po końcowe efekty. Architektoniczną koncepcję Universal Design stworzył poruszający się na wózku amerykański architekt Ronald L. Mace, a zakłada ona obecnie projektowanie nie tylko przestrzeni, ale też produktów (w tym oprogramowania) i usług w sposób poprawiający ich funkcjonalność dla możliwie największego grona odbiorców, a nie tylko osób identyfikowanych jako niepełnosprawne, i spełniający oczekiwania ludzi w każdym wieku i niezależnie od ich kondycji psychofizycznej, czy pochodzenia. W artykule omówiono założenia tego podejścia oraz możliwe obszary, w których może być użyteczne, przedstawiono też przykłady adaptacji jego standardów w kilku amerykańskich bibliotekach publicznych.

więcej o Miejsce dla wszystkich: projektowanie uniwersalne w bibliotekach

Walka z analfabetyzmem funkcjonalnym we francuskich bibliotekach publicznych

Autor: Alina Nowińska,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Szkolenie użytkowników, Czytelnictwo

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Analfabetyzm jest we Francji kluczowym problemem społecznym od ponad 40 lat, a badania z lat 2011-2012 wykazały, że nadal około 7% populacji w wieku 18 do 65 lat (2,5 mln osób) jest wykluczona z aktywnego uczestnictwa w kulturze i życiu społecznym ze względu na brak wystarczającej umiejętności czytania ze zrozumieniem, pisania i liczenia, przy czym nie chodzi o tradycyjnie rozumiany analfabetyzm, ani o mieszkańców, dla których język francuski nie jest ojczystym, lecz o osoby, które zaliczyły co najmniej 10-letni okres nauki szkolnej i ukończyły 16 lat, jednak mają trudności ze sprawnym funkcjonowaniem we współczesnym społeczeństwie. Powody tego stanu rzeczy są rożne i zaliczyć można do nich m.in. wewnętrzne uwarunkowania, problemy z identyfikacją osób mających omawiane problemy różnice regionalne, brak spójnych strategii zaradczych oraz odpowiednich szkoleń. Istotną rolę rolę na tym polu mają do odegrania biblioteki.

więcej o Walka z analfabetyzmem funkcjonalnym we francuskich bibliotekach publicznych