Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Tag: biblioteki szkół wyższych

Przyjazne przestrzenie: wspieranie studentów wychowujących dzieci w bibliotece akademickiej

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Kategorie użytkowników

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Biblioteki szkół wyższych obsługują różnego typu odbiorców, w tym studentów, którzy wychowują dzieci (ze statystyk wynika, że osoby takie stanowią ok 1/4 populacji amerykańskich college-ów) i którzy z różnych przyczyn muszą czasem zabierać je ze sobą. Ze względu na obowiązki rodzicielskie, uczący się rodzice mogą mieć problemy z ukończeniem studiów i osiąganiem sukcesów akademickich, jednak niewiele instytucji uwzględnia ich specjalne potrzeby. Według autorki, obsługa tego typu użytkowników powinna być dla bibliotekarzy akademickich priorytetem, gdyż możliwość odpowiedniego równoważenia życia rodzinnego z obowiązkami studenckimi może im pomóc w koncentrowaniu się na nauce i osiąganiu wytyczonych celów, a tym samym obniżyć wskaźnik rotacji na uczelniach. W artykule przeanalizowano, na podstawie przeglądu literatury przedmiotu, jakiego typu usługi można świadczyć studentom-opiekunom i w jaki sposób, m.in. przez wprowadzenie drobnych zmiany w regulaminach i aranżacji przestrzeni, tworzyć przyjazne, rodzinne przestrzenie do nauki. Przedstawiono również wyniki badania sprawdzającego, jak wygląda sytuacja w tym względzie w bibliotekach amerykańskich szkół wyższych.

więcej o Przyjazne przestrzenie: wspieranie studentów wychowujących dzieci w bibliotece akademickiej

Dzielenie się wiedzą ukrytą wśród bibliotekarzy: badanie pilotażowe

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Branża, zawód i edukacja, Umiejętności informacyjne

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Tacit knowledge (TK), czyli cicha wiedza (inaczej: wiedza milcząca, wiedza ukryta) – pojęcie wprowadzone przez węgierskiego filozofa Michaela Polanyi, zyskało dużą popularność w teorii zarządzania. Odnosi się ono do wykorzystywanej w codziennych działaniach wiedzy praktycznej, intuicyjnej i nie zawsze w pełni uświadomionej, którą – w przeciwieństwie do udokumentowanej wiedzy teoretycznej, trudno wyartykułować, formalizować i przekazywać innym, a która może decydować o sukcesie jednostek i organizacji. W artykule zreferowano wyniki badania poświęconego analizie wymiany TK wśród pracowników bibliotek. Omówiono także specyfikę tego zjawiska, strategie ujawniania i zachowywania wartościowej TK i czynniki kontekstualne mające wpływ na jej przekazywanie, bądź ukrywanie, takie jak kultura organizacyjna, podejście do współpracy, czy relacje między mentorami i ich podopiecznymi.

więcej o Dzielenie się wiedzą ukrytą wśród bibliotekarzy: badanie pilotażowe

Systemy teleobecności w bibliotece akademickiej: badanie reakcji i adaptacji użytkowników i personelu

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Badania użytkowników

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Roboty z funkcją teleobecności, czyli zdalnej obecności (ang. telepresence robots –TR) to zdalnie sterowane, mobilne urządzenia wyposażone w monitor, kamerę, łącze internetowe, mikrofon i czujniki. Umożliwiają one kontakt, w czasie rzeczywistym, z osobami w odległych lokalizacjach oraz przebywanie w wielu miejscach jednocześnie, bądź zwiedzanie różnych obiektów, bez potrzeby podróżowania i przy zachowaniu wrażenia bezpośrednich, osobistych interakcji. Technologie te można wdrażać w bibliotekarstwie w rożnych celach, zwłaszcza – jako metodę komunikacji łączącą cechy wideokonferencji i kontaktów twarzą w twarz. W artykule omówiono eksperymentalny projekt realizowany w bibliotece Western Michigan University (WMU), we współpracy z pracownią Communications and Social Robotics Lab tej uczelni, analizujący reakcje studentów na obecność TR w budynku bibliotecznym. Badanie obejmowało również analizę przydatności TR przy realizacji różnego typu zadań związanych ze świadczeniem usług dla użytkowników oraz stosunku pracowników do tej nieznanej im wcześniej technologii przed i po jednodniowym szkoleniu.

więcej o Systemy teleobecności w bibliotece akademickiej: badanie reakcji i adaptacji użytkowników i personelu

Canadian Linked Data Initiative: sprawozdanie z działalności

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Opracowanie informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule omówiono początki, zakres działalności i dotychczasowe efekty prac Canadian Linked Data Initiative (CLDI) – projektu realizowanego wspólnie przez grupę 5 największych kanadyjskich bibliotek naukowych (uniwersytetów Toronto, McGill, Montrealu, Alberty, Kolumbii Brytyjskiej) oraz Bibliotekę i Archiwa Kanady, Bibliothèque et Archives nationales du Québec i Canadiana.org (organizację odpowiedzialną za ochronę kanadyjskiego dziedzictwa kulturowego i udostępnianie go online). CLDI powołano w 2015 r., by przygotować biblioteki na przejście z katalogowania w formacie MARC do produkcji i wymiany danych bibliograficznych w otwartej sieci, zgodnie z założeniami modelu BIBFRAME, oraz usprawnić współpracę i wymianę wiedzy między działami katalogowania tych instytucji. Zadania partnerów projektu to m.in. opracowanie nowych, znormalizowanych procedur dotyczących prezentacji i łączenia danych w postaci Linked Data oraz popularyzacja nowego konceptualnego podejścia do tworzenia opisowych metadanych.

więcej o Canadian Linked Data Initiative: sprawozdanie z działalności

O roli półek bibliotecznych w bibliotece akademickiej – prognozy na 2025 r.

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Badania użytkowników

Tagi: , , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Ze względu na coraz większą liczbę publikacji naukowych wydawanych w formie elektronicznej, biblioteki szkół wyższych zaczynają kwestionować wartość dodaną oferty w postaci zbiorów w wolnym dostępie (WD) oraz ich przyszłe znaczenie w przestrzeni bibliotecznej, a zajmowane przez nie miejsca przekształca się w wielu instytucjach (zwłaszcza tych o profilu technicznym) w strefy nauki, zastępując półki na książki wyposażeniem umożliwiającym indywidualną i grupową pracę online oraz przenosząc zbiory drukowane do magazynów i bibliotek składowych. W wielu bibliotekach regały z książkami zajmują jednak nadal istotną część publicznie dostępnej powierzchni i cieszą się zainteresowaniem studentów i kadry naukowej, z badań wynika też, że obecność książek pozytywnie wpływa na komfort i efekty uczenia się studentów i stymuluje zainteresowanie literaturą; jest też traktowana jako ważny element atmosfery w bibliotekach. Aby określić ewolucję roli otwartych półek w tych placówkach, w perspektywie kolejnych 10 lat, w Bibliotece Uniwersytetu w Utrechcie (BUU) przeprowadzono studium przypadku, koncentrujące się na dwóch głównych lokalizacjach BUU z wolnym dostępem: Bibliotece Uniwersyteckiej Uithof i Bibliotece Uniwersyteckiej City Centre. Celem autorów było także zachęcenie bibliotekarzy do przemyślenia, w jaki sposób można wzmocnić funkcje takich miejsc w ich instytucjach i zwiększyć ich przydatność dla użytkowników.

więcej o O roli półek bibliotecznych w bibliotece akademickiej – prognozy na 2025 r.

O teorii i praktyce gromadzenia zbiorów: przegląd bieżących trendów

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

W artykule dokonano selektywnego przeglądu głównych problemów i zagadnień związanych z zarządzaniem zbiorami w bibliotekach szkół wyższych. Skupiono się w nim na kwestiach zasad kształtowania zbiorów, nowych modeli gromadzenia takich jak DDA (demand driven acquisition), czyli gromadzenie sterowane popytem, inwestycji w otwarty dostęp, tzw. wielkich umów z wydawcami i dostawcami treści (ang. big deals), optymalizacji budżetów na gromadzenie, racjonalizacji zarządzania drukowanymi zasobami o wartości historycznej i wykazywania wartości pracy działów gromadzenia dla instytucji. Omówiono również relacje między wprowadzanymi regulacjami dotyczącymi gromadzenia a codziennymi praktykami bibliotek w tym zakresie, na przykładzie doświadczeń wybranych, prywatnych i publicznych placówek z Ameryki Północnej.

więcej o O teorii i praktyce gromadzenia zbiorów: przegląd bieżących trendów

Czy komercyjni wydawcy zawyżają bibliotekom opłaty za czasopisma naukowe z dziedzin powiązanych z naukami ścisłymi, technologią i medycyną: badanie

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Działalność biblioteki, Wydawcy

Tagi: , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Coroczny wzrost kosztów prenumeraty czasopism naukowych, zwłaszcza z zakresu nauk ścisłych, technologii i medycyny (science, technology, medicine – STM) jest kwestią bardzo kontrowersyjną i spotyka się z dużą krytyką ze strony środowiska naukowego i bibliotecznego, gdyż sytuacja ta wpływa znacząco na rosnące uszczuplanie ograniczonych budżetów bibliotek i na sytuację naukowców. W piśmiennictwie analizuje się, przy użyciu matematycznych obliczeń i badań empirycznych, różne czynniki mogące wpływać na wysokość cen czasopism STM. Dla bibliotekarzy jest rzeczą niemal oczywistą, że najwięksi komercyjni dostawcy treści wykorzystują dominującą pozycję na rynku do narzucania nieadekwatnie wysokich opłat i niekorzystnych modeli użytkowania (takich jak opłaty za dostęp, a nie za własność). Przekonanie to potwierdzają wyniki części przeprowadzonych dotychczas prac badawczych, niektórzy specjaliści argumentują jednak, że „kryzys czasopism” nie jest winą wydawców, lecz uczelni, kultury naukowej (uzależnianie kariery od publikacji w prestiżowych, tradycyjnych tytułach) bądź uwarunkować ekonomicznych. Aby zdobyć niepodważalne dowody mogące rozstrzygnąć tę debatę i pomóc bibliotekom w wypracowaniu skutecznych rozstrzygnięć, autorzy przeprowadzili badanie na największej jak dotąd próbie tytułów, z wykorzystaniem półlogarytmicznego modelu ekonometrycznego – sprawdzonej metodologi (m.in. Liu, 2005, 2011) uznanej za najbardziej efektywną w tym przypadku, oraz analizy regresji w odniesieniu do poszczególnych dyscyplin STM.

więcej o Czy komercyjni wydawcy zawyżają bibliotekom opłaty za czasopisma naukowe z dziedzin powiązanych z naukami ścisłymi, technologią i medycyną: badanie

Zmiany roli bibliotekarzy systemowych: analiza

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

Wraz z ewolucją technologii i jej zastosowań w bibliotekach, zmieniła się również funkcja bibliotekarzy systemowych, ograniczająca się niegdyś głównie do wdrażania i nadzoru nad funkcjonowaniem bibliotecznych systemów katalogowych i baz danych. W dzisiejszych czasach, zakres obowiązków na tym stanowisku obejmuje różne technologiczne aspekty pracy bibliotek, związane m.in. z cyfrowymi repozytoriami, zarządzaniem zasobami elektronicznymi, technologiami edukacyjnymi, ewaluacją i satysfakcją użytkowników, a w związanych z takim zakresem obowiązków ofertach pracy, obok określeń „bibliotekarz systemowy”, pojawiają się nazwy stanowisk takie jak „bibliotekarz inicjatyw cyfrowych”, „bibliotekarz ds. nowych technologii”, „bibliotekarz cyfrowej infrastruktury”, „bibliotekarz technologii informacyjnych”, „bibliotekarz usług sieciowych”, czy „strateg metadanych”. Aby określić, jakie wymagania stawia się obecnie w Stanach Zjednoczonych osobom odpowiedzialnym za administrowanie systemami wspierających rożne funkcje bibliotek szkół wyższych, autorzy przeanalizowali 70 powiązanych z technologiami ogłoszeń o pracę, zamieszczonych w 2014 r. na stronie ALA’s Job List. Sprawdzano je pod kątem głównych obszarów działań w opisie stanowisk oraz wymaganej wiedzy i doświadczeń. Wyniki porównano z rezultatami podobnych projektów badawczych z ostatnich kilkunastu lat.

więcej o Zmiany roli bibliotekarzy systemowych: analiza

Usługi związane z danymi badawczymi w europejskich bibliotekach szkół wyższych: wyniki sondażu

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Działalność biblioteki, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Zakres oferowanych przez biblioteki usług związanych z zarządzaniem danymi naukowymi (ang. Research Data Services – RDS) jest bardzo szeroki – od pomagania naukowcom w wyszukiwaniu źródeł dotyczących standardów metadanych w ich dyscyplinach po tworzenie i prowadzenie cyfrowych repozytoriów danych. Aby dowiedzieć się jakie typy serwisów RDS są dostępne w bibliotekach akademickich ośrodków badawczych w Europie, i jakie są ich plany związane ze świadczeniem tego typu usług, międzynarodowy zespól finansowany przez LIBER (Ligue des Bibliothèques Europénnes de Recherche – stowarzyszenie europejskich bibliotek naukowych) i DataONE (Data Observation Network for Earth) przeprowadził wiosną 2016 r. sondaż skierowany do dyrektorów instytucji członkowskich LIBER. Ponieważ europejskie państwa jako jedne z pierwszych na świecie wprowadziły wymogi dostarczania otwartych danych i przygotowywania planów zarządzania danymi (Data Management Plan – DMP) założono, że biblioteki akademickie starego kontynentu będą liderami RDS. Wyniki badania porównano z rezultatami sondaży zrealizowanych w Ameryce Północnej w latach 2011 i 2014.

więcej o Usługi związane z danymi badawczymi w europejskich bibliotekach szkół wyższych: wyniki sondażu

Bezpłatne repozytoria danych Organizacji Narodów Zjednoczonych: przewodnik

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) i jej agencje publikują w domenie publicznej olbrzymie ilości informacji. Aby przybliżyć bibliotekarzom akademickim bezpłatne repozytoria danych, biblioteki cyfrowe i strony tych organów międzynarodowych, przydatne w badaniach z zakresu nauk politycznych, dyplomacji i stosunków międzynarodowych, oraz ułatwić rekomendowanie ich studentom, w artykule scharakteryzowano bazy danych udostępniane globalnie przez ONZ, Bank Światowy oraz powiązane z nimi międzyrządowe i pozarządowe jednostki. Przedstawiono też techniczne instrukcje dotyczące pobierania danych do analizy z omawianych stron. Podkreślono przy tym konieczność uczenia odpowiedniego cytowania źródeł publicznie dostępnych danych.

więcej o Bezpłatne repozytoria danych Organizacji Narodów Zjednoczonych: przewodnik