Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Tag: biblioteki cyfrowe

Organiczenia dostępu do książek z domeny publicznej w środowisku cyfrowym na przykładzie Nowej Zelandii

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Dostęp do publikacji, Własność intelektualna

Tagi: , , , , ,

Możliwość komentowania Organiczenia dostępu do książek z domeny publicznej w środowisku cyfrowym na przykładzie Nowej Zelandii została wyłączona

Na całym świecie, ochrona autorskich praw majątkowych ma charakter czasowy, a po jej wygaśnięciu, zastrzeżone wcześniej dzieła trafiają do domeny publicznej i nie podlegają ograniczeniom dostępu, stając się częścią intelektualnej wspólnoty i podstawą dla rozwoju nowej wiedzy, twórczości i kreatywności, oraz umożliwiając bibliotekom ich szersze upowszechnianie dzięki projektom digitalizacyjnym. Ta wypracowana na mocy przepisów prawa autorskiego równowaga między interesem prywatnym a publicznym zaczęła być naruszana po pojawieniu się nowych form dystrybucji treści, m.in. w związku z restrykcjami nakładanym przez właścicieli stron internetowych, chcących kontrolować sposób wykorzystywania udostępnianych przez siebie dzieł w sposób wykraczający poza zakres prawa autorskiego. Artykuł poświęcono analizie różnego typu ograniczeń (licencyjnych, technicznych i in.) związanych z możliwością korzystania z nowozelandzkich książek znajdujących się w domenie publicznej, po ich przeniesieniu na formę cyfrową i umieszczeniu online.

więcej o Organiczenia dostępu do książek z domeny publicznej w środowisku cyfrowym na przykładzie Nowej Zelandii

Ewaluacja interfejsów bibliotek cyfrowych przy użyciu rozmytej metody AHP

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Badania użytkowników

Tagi: , ,

Możliwość komentowania Ewaluacja interfejsów bibliotek cyfrowych przy użyciu rozmytej metody AHP została wyłączona

Z perspektywy użytkowników, jednym z najważniejszych czynników mających wpływ na stopień wykorzystania bibliotek cyfrowych (BC) jest atrakcyjność, użyteczność i funkcjonalność ich interfejsów. W artykule omówiono literaturę poświęconą zasadom projektowania i różnym kryteriom budowy i oceny twej części oprogramowania BC, a następnie przedstawiono metodologię i wyniki przeprowadzonego przez autorów badania, którego celem była poprawa jakości serwisów repozytoriów online dzięki wykorzystaniu modelu ewaluacji interfejsów użytkownika, bazującego na rozmytej metodzie AHP (Analytic Hierarchy Process).

więcej o Ewaluacja interfejsów bibliotek cyfrowych przy użyciu rozmytej metody AHP

Badania nad rozwojem wielojęzycznych bibliotek cyfrowych: przegląd literatury przedmiotu

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Opracowanie informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Badania użytkowników

Tagi: , , , , ,

Możliwość komentowania Badania nad rozwojem wielojęzycznych bibliotek cyfrowych: przegląd literatury przedmiotu została wyłączona

Wielojęzyczne biblioteki cyfrowe (WBC), czyli systemy wspierające wielojęzyczny dostęp do zasobów elektronicznych w różnych formatach oraz wyszukiwanie i przeglądanie informacji niezależne od języka dokumentu i jego danych opisowych, mają dość krótką historię, mimo to są przedmiotem rosnącej liczby badań, cieszą się też coraz większym zainteresowaniem użytkowników. W tekście przedstawiono wyniki systematycznego przeglądu angielskojęzycznego piśmiennictwa z lat 1997-2012, poświęconego WBC, mającego na celu identyfikację, organizację i ewaluację prac badawczych związanych z różnymi aspektami implementacji, wykorzystania i użyteczności repozytoriów tego typu oraz technik wielojęzycznego wyszukiwania, by zapewnić łatwy dostęp do informacji na poszczególne tematy.

więcej o Badania nad rozwojem wielojęzycznych bibliotek cyfrowych: przegląd literatury przedmiotu

Automatyczny system identyfikacji nazwisk autorów w bibliotekach cyfrowych

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Opracowanie informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , , ,

Możliwość komentowania Automatyczny system identyfikacji nazwisk autorów w bibliotekach cyfrowych została wyłączona

Lokalizowanie w bibliotekach cyfrowych (BC) publikacji napisanych przez konkretnego autora, przy pomocy wyszukiwania wg nazwiska może być trudnym zadaniem ze względu na brak odpowiednich procesów kontroli autorytatywnej. Niska trafność wyników wyszukiwania związana jest głownie z problemami z rozróżnianiem autorów o tych samych nazwiskach i współistnieniem różnych form tego samego nazwiska, zwłaszcza w przypadku używania źródeł zawierających zaszumione (ang. noisy), niespójne, sprzeczne lub błędne dane. Zadaniem identyfikacji różnych wersji i sposobów zapisu nazw autorów w rekordach bibliotecznych zajmowali się tradycyjnie bibliotekarze, jego manualne wykonywanie jest jednak czasochłonne i nie gwarantuje zachowania konsekwencji i ujednoliconych rezultatów dla wszystkich analizowanych zbiorów, od lat podnosi się wiec potrzebę automatyzacji tego procesu. W artykule przedstawiono automatyczny system kontroli nazw autorskich w BC, bazujący na technikach eksploracji danych. Jest on w stanie lokalizować różne formy haseł autorskich i rozróżniać twórców o tych samych nazwiskach, oraz grupować publikacje z prezentowanej listy wyników wyszukiwania wg autorstwa w tzw. authorities (klastrach zawierających pozycje tego samego twórcy, z uwzględnieniem wszystkich form zapisu jego nazwiska), prezentując użytkownikowi pełną listę publikacji danej osoby.

więcej o Automatyczny system identyfikacji nazwisk autorów w bibliotekach cyfrowych

Mobilny dostęp do zasobów bibliotecznych Biblioteki Narodowej Norwegii

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , , , , , ,

Możliwość komentowania Mobilny dostęp do zasobów bibliotecznych Biblioteki Narodowej Norwegii została wyłączona

Strategia digitalizacyjna Biblioteki Narodowej Norwegii (BNN), wdrażana od 2006 r. (zob. babin.bn.org.pl/?p=1567), zakłada przeniesienie na formę cyfrową całości zbiorów tej instytucji i budowę Cyfrowej Biblioteki Narodowej, zgodnie z wymogami długotrwałej archiwizacji. Trafiają do niej nie tylko elektroniczne kopie różnego materiałów drukowanych, lecz również wszelkie treści publikowane w formie cyfrowej, w tym programy norweskich państwowych stacji radiowych i telewizyjnych, otrzymywane na mocy ustawy o egzemplarzu obowiązkowym, a BNN ma stać się wyróżniającym się na tle innych europejskich bibliotek narodowych, multimedialnym centrum wiedzy. Jednym z programów realizowanych w ramach tej strategii jest budowa prototypu wizualnego, sieciowego serwisu zapewniającego dostęp do szybko rozrastającego się cyfrowego repozytorium BNN (ponad 100 tys. książek) użytkownikom mobilnych urządzeń.

więcej o Mobilny dostęp do zasobów bibliotecznych Biblioteki Narodowej Norwegii

Projekt cyfrowej biblioteki gazet stanu Vermont a ogólnokrajowy program cyfrowej ochrony historycznej prasy

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Opracowanie informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki, Dostęp do publikacji

Tagi: , , , , , , , ,

Możliwość komentowania Projekt cyfrowej biblioteki gazet stanu Vermont a ogólnokrajowy program cyfrowej ochrony historycznej prasy została wyłączona

National Digital Newspaper Program (NDNP) – długofalowy projekt budowy otwartego, cyfrowego archiwum gazet o dużym znaczeniu historycznym, publikowanych w Stanach Zjednoczonych w latach 1836-1922, został uruchomiony w 2004 r. w ramach współpracy między federalną agencją National Endowment for the Humanities, zapewniającą programowi wsparcie finansowe i Biblioteką Kongresu (BK). Główne cele tej inicjatywy to zapewnienie powszechnego, publicznego dostępu online do amerykańskich gazet jako materiałów źródłowych do badań nad historia i kulturą tego kraju oraz do rekordów bibliograficznych i informacji o lokalizacji ponad 14 tys. tytułów prasowych wydawanych w tym kraju od XVII w. do chwili obecnej. Zdigitalizowane publikacje są archiwizowane przez BK i udostępniane na stronie Chronicling America: Historic American Newspapers. Stan Vermont dołączył do NDNP w 2010 r., po otrzymaniu przez Biblioteki Uniwersytetu Vermont 2-letniego grantu, mającego pomóc w budowie lokalnego zasobu cyfrowych gazet – Vermont National Digital Newspaper Program (VNDNP).

więcej o Projekt cyfrowej biblioteki gazet stanu Vermont a ogólnokrajowy program cyfrowej ochrony historycznej prasy

Porównanie wykorzystania Internetu i biblioteki cyfrowej przez studentów Uniwersytetu w Ankarze

Autor: Grażyna Jaroszewicz,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje, Branża, zawód i edukacja, Badania użytkowników, Kategorie użytkowników

Tagi: , , , , , , , , ,

Możliwość komentowania Porównanie wykorzystania Internetu i biblioteki cyfrowej przez studentów Uniwersytetu w Ankarze została wyłączona

Celem badania ankietowego przeprowadzonego wśród studentów Uniwersytetu w Ankarze (UA) było poznanie ich opinii i zwyczajów związanych z korzystaniem z biblioteki cyfrowej. Objęto nim grupę wybranych losowo 280 studentów z trzech wydziałów. Badanie osadzono w szerszym kontekście – szukano zależności pomiędzy zachowaniami i nawykami związanymi z posługiwaniem się Internetem oraz sposobami i źródłami pozyskiwania informacji, a korzystaniem z biblioteki cyfrowej.

więcej o Porównanie wykorzystania Internetu i biblioteki cyfrowej przez studentów Uniwersytetu w Ankarze

Technologie kontekstowe w bibliotece 3.0

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , , , , , , ,

Możliwość komentowania Technologie kontekstowe w bibliotece 3.0 została wyłączona

Kontekstowe przetwarzanie danych (ang. context-aware computing) i bazujące na nim usługi świadome kontekstu, polegają na identyfikowaniu potrzeb użytkowników poprzez monitorowanie ich aktywności internetowej i analizę informacji o bieżącym stanie danej osoby, czyli czasie i miejscu jej pobytu, charakterystyce otoczenia, ludzi z którymi przebywa itp., gromadzonych dzięki interakcjom różnego typu zaawansowanych urządzeń mobilnych (czujniki, kamery, aplikacje geolokalizacyjne i in.), sieci bezprzewodowych oraz przedmiotów codziennego użytku (smarftony i in.). Stanowią one jeden z istotnych aspektów tzw. przetwarzania bez granic (ang. ubiquitous/ pervasive computing), zakładającego wykorzystanie komputerów i wyposażonych w procesory urządzeń we wszystkich możliwych dziedzinach życia, oraz element niezbędny do stworzenia wszechobecnego środowiska usług – modelu zyskującego popularność nie tylko w branżach komercyjnych, ale również w sektorze publicznym. W artykule, na podstawie przeglądu literatury przedmiotu (zarówno badań teoretycznych, jak i studiów przypadku), przedyskutowano możliwości zastosowania technologii kontekstowych przy budowie inteligentnych bibliotek cyfrowych nowej, 3. generacji; zaproponowano też kontekstowe serwisy, mogące mieć zastosowanie w środowisku bibliotecznym.

więcej o Technologie kontekstowe w bibliotece 3.0

E-książki jako zbiory i usługi: program szkoleń wspierających wykorzystanie cyfrowych zasobów

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Branża, zawód i edukacja, Szkolenie użytkowników, Umiejętności informacyjne, Czytelnictwo

Tagi: , , , , , , ,

Możliwość komentowania E-książki jako zbiory i usługi: program szkoleń wspierających wykorzystanie cyfrowych zasobów została wyłączona

Książki elektroniczne wypożyczane są już w większości amerykańskich bibliotek publicznych (w 2011 r. oferowało je 82% tych placówek), a kwestie ich licencjonowania, platform technicznych i sporów z wydawcami zostały szeroko udokumentowane w literaturze bibliotekoznawczej; mniej uwagi poświęca się natomiast problemom czytelników cyfrowych książek. W artykule przedstawiono doświadczenia Chatham Public Library – placówki pełniącej podwójną funkcję biblioteki publicznej i uczelnianej, związane z udostępnianiem e-książek i organizacją powiązanych z nimi usług z perspektywy skoncentrowanej na użytkowniku; przedyskutowano również konsekwencje upowszechniania się tego formatu dla bibliotek publicznych oraz sposoby integracji zbiorów drukowanych z zasobami elektronicznymi i wykorzystania tych ostatnich przy promocji transliteracji (ang. transliteracy), czyli biegłości poruszania się po różnych typach multimediów. Autorzy referują w tekście szczegółowo proces opracowywania i rozwoju szkoleń dla czytelników, mających ułatwić im korzystanie z e-książek i e-czytników oraz programy regularnie prowadzonych przez bibliotekę zajęć skierowanych do seniorów.

więcej o E-książki jako zbiory i usługi: program szkoleń wspierających wykorzystanie cyfrowych zasobów

Druk a media elektroniczne: badanie wpływu materialności tekstu na efektywność czytania

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Wykorzystanie informacji i socjologia informacji, Źródła informacji, Biblioteki jako kolekcje, Badania użytkowników, Kategorie użytkowników

Tagi: , , , , , , , , ,

Możliwość komentowania Druk a media elektroniczne: badanie wpływu materialności tekstu na efektywność czytania została wyłączona

W artykule przedstawiono częściowe wyniki holenderskiego programu pn. Amsterdam E-Boekstand, w ramach którego analizowano wykorzystanie urządzeń do odczytu e-zasobów i porównywano, w jaki sposób, w kontekstach edukacyjnych i zawodowych, badani czytają długie, bogate w treść i nowe informacje teksty, mając do dyspozycji wydruki, czytniki z ekranem w technologii elektronicznego papieru i ekrany LCD. Celem badania było ustalenie, jak rodzaj nośnika wpływa na komfort i efektywność czytania i uczenia się (por. BABIN [1], [2], [3]), i jakie czynniki należy uwzględnić chcąc projektować przyjazne użytkownikowi elektroniczne reprezentacje złożonych tekstowych dokumentów i dobrej jakości e-podręczniki. Amsterdam E-Boekstand realizowany jest w bliskiej współpracy z wydawcami materiałów edukacyjnych i producentem czytników e-zasobów.

więcej o Druk a media elektroniczne: badanie wpływu materialności tekstu na efektywność czytania