Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Prywatność użytkowników cyfrowych usług bibliotek: wpływ edukacji na zmianę poglądów bibliotekarzy

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Branża, zawód i edukacja, Wolność intelektualna

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

Współcześni użytkownicy mogą cieszyć się coraz większą liczbą i różnorodnością oferowanych w sieci www zasobów, a dzięki spersonalizowanowanym serwisom, które na podstawie gromadzonych danych o aktywności odbiorców dopasowują swoją ofertę do ich indywidualnych preferencji, dostęp do informacji staje się coraz bardziej wygodny, efektywny i lepiej dostosowany do naszych potrzeb i zainteresowań. Cena tej wygody to konieczność udostępniania swoich danych osobowych i utrata kontroli nad sposobem ich wykorzystywania, i dla wielu użytkowników jest ona zbyt wysoka. Wg koreańskiej agencji bezpieczeństwa informacji, liczba naruszeń prywatności (w tym kradzieży danych, ich wycieku ze względu na niewłaściwą techniczną i administracyjną ochronę, gromadzenia prywatnych informacji bez zgody zainteresowanych osób itp.) zwiększyła się w latach 2003-2011 z 17,7 tys. do 122,2 tys. przypadków. Do takich nieprawidłowości może dojść w każdej organizacji, w tym w bibliotekach, instytucje te musza być więc odpowiednio przygotowane do zabezpieczenia poufności danych czytelników. W artykule przedstawiono wyniki badania sprawdzającego poziom świadomości koreańskich bibliotekarzy w tym zakresie oraz efekty pilotażowego programu szkoleń dotyczących kwestii prywatności.

Dane osobowe czytelników i rejestry ich aktywności gromadzone są w bibliotekach w procesie świadczenia różnego typu usług, w tym przy wypożyczaniu i zwrotach materiałów, rezerwowaniu i korzystaniu z komputerów, używaniu zautomatyzowanych urządzeń wymagających wprowadzenia danych identyfikacyjnych, wypożyczeniach międzybibliotecznych i usługach świadczonych przez zewnętrznych dostawców, wyszukiwaniu online, przeglądaniu baz, korzystaniu ze zdalnych usług informacji naukowej czy tworzeniu kopii bezpieczeństwa rekordów bibliotecznych. W trakcie każdego z tych procesów może dojść do poważnych naruszeń prywatności. Aby uwrażliwić bibliotekarzy na te zagrożenia, opracowano specjalny program edukacyjny skierowany do pracowników bibliotek publicznych w Seulu, a jego skuteczność sprawdzono przeprowadzając sondaże przed rozpoczęciem i po ukończeniu szkoleń. W obu ankietach badano, w jakim stopniu uczestnicy są zainteresowani ochroną prywatności użytkowników, czy sądzą, że może być ona naruszana (i na ile) przez gromadzenie danych obecnie kontrolowanych przez ich biblioteki, jak postrzegają swoją rolę w jej ochronie oraz konieczność edukowania bibliotekarzy w tej materii. Zebrano też dane nt. stażu pracy, wykształcenia, najdłużej pełnionych obowiązków, wieku i płci respondentów. W programie wzięło udział 36 osób z placówek typowych dla sieci bibliotecznej w Korei Południowej.

Statystyczna analiza zebranych odpowiedzi wykazała, po ukończeniu szkolenia, znaczący wzrost świadomości badanych w kwestiach ochrony prywatności użytkowników, a jej waga oceniona została znacznie wyżej po zapoznaniu się z prawdopodobieństwem jej naruszeń. Wzrosła również ocena zapotrzebowania na lepsze zabezpieczenie poufności danych czytelników i zmniejszenie zakresu informacji gromadzonych na ich temat, oraz zasadności dokształcania bibliotekarzy w tej dziedzinie i włączenia na stałe tematyki ochrony prywatności do programów kształcenia bibliotekarzy (obecnie w Korei nie prowadzi się żadnych zajęć tego typu). Uznano więc, że uwrażliwienie bibliotekarzy na zagrożenia związane z gromadzeniem i przetwarzaniem danych klientów można znacząco zwiększyć przez zapewnienie im odpowiednio opracowanych sesji edukacyjnych, a zmiana świadomości pracowników bibliotek może się w istotny sposób przyczynić do ochrony praw użytkowników i lepszej realizacji misji bibliotek związanej z promocją i wspieraniem wolności intelektualnej. Wskazano też na potrzebę stworzenia bardziej systematycznego planu edukacyjnego dla wszystkich typów placówek bibliotecznych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>