Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Czynniki wpływające na wykorzystanie portalu biblioteki akademickiej: edukacja informacyjna zintegrowana z programem studiów jako interwencja

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska, Biblioteki jako kolekcje, Branża, zawód i edukacja, Badania użytkowników, Szkolenie użytkowników, Umiejętności informacyjne

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

Zależności między szkoleniem użytkowników a poziomem akceptacji i wykorzystania technologii informacyjnych są szeroko dyskutowane w piśmiennictwie, a badania potwierdzają, że edukacja informacyjna może ułatwiać użytkownikom rozpoznanie użyteczności ICT, wpływając tym samym na intencje używania określonych systemów i aplikacji. Jako że biblioteczne portale mogą być złożone, a preferowanie przez studentów przy wyszukiwaniu informacji popularnych internetowych wyszukiwarek skutkuje niskim wykorzystaniem elektronicznych zasobów bibliotek, wiele uczelni stara się zaznajamiać użytkowników z zasadami ich obsługi i zachęcać do pełnej eksploatacji potencjału udostępnianych źródeł online. Aby ocenić, czy uczestnictwo w punktowanych i zintegrowanych z programem zajęć kursach kształcących kompetencje informacyjne może zmienić stosunek do bibliotecznych systemów informacyjnych, autorzy przeprowadzili przekrojowe badanie wśród studentów studiów pierwszego stopnia, analizując czynniki determinujące poprzednie, bieżące i dalsze wykorzystywanie portalu biblioteki akademickiej (PBA).

Jako ramy teoretyczne badanie przyjęto rozszerzony model akceptacji technologii – TAM2 (Venkantesh i Davis, 2000) i model sukcesu systemów informacyjnych (DeLone i McLean, 2003), sprawdzając bezpośrednie oddziaływanie elementów takich jak satysfakcja użytkowników, dobrowolność używania i konkurencyjne źródła informacji na korzystanie z PBA, oraz wzajemne relacje między tymi zmiennymi. Założono przy tym, że postrzegana użyteczność, jakość informacji, jakość systemu i jakość obsługi wpłyną pozytywnie na zadowolenie badanych, które z kolei spowoduje wzrost zainteresowania PBA, natomiast dobrowolność użycia i dostępność konkurencyjnych zasobów będą miały negatywny wpływ na wykorzystanie portalu. Dane do analizy zebrano przy pomocy sondaży i wywiadów przeprowadzonych wśród studentów zapisanych na trwający semestr i wzbogacony elementami z zakresu edukacji informacyjnej kurs kształcenia ogólnego „Internet i dostęp do informacji” na średniej wielkości uczelni badawczej w Stanach Zjednoczonych. Ankiety dystrybuowano przed, pod koniec i kilka miesięcy po zakończeniu szkolenia (w próbie badawczej znalazło się 376 osób, pogłębione wywiady przeprowadzono z 14 studentami, wśród których znalazły się osoby będące zarówno częstymi, jak i rzadkimi gośćmi PBA). Program kursu obejmował zagadnienia związane z siecią www, bezpieczeństwem w świecie online, posługiwaniem się nowymi technologiami i zasobami informacyjnymi oraz wyszukiwaniem, oceną i produkcją treści w Internecie, a jego część poświęcono prezentacji witryny biblioteki uniwersyteckiej i nauki posługiwania się w celach naukowych OPAC, elektronicznymi bazami danych, przewodnikami i materiałami szkoleniowymi.

Okazało się, że zarówno aktywni, jak i mało aktywni użytkownicy portalu posługiwali się nim najczęściej w celu znalezienia informacji potrzebnych do realizacji zadań, prac zaliczeniowych i projektów, oraz po poleceniu lub zachęcie ze strony wykładowców; kwestie związane z jakością systemu determinowały decyzje o posługiwaniu się PBA, a dominującą alternatywą dla tego narzędzia był serwis Google, głównie ze względu na wskazywaną łatwość użycia i szybkość nawigacji między stronami oraz w sytuacjach, gdy korzystanie z zasobów biblioteki nie było obowiązkowe. Autorom udało się potwierdzić przyjęte hipotezy i ustalić, że na wszystkich trzech etapach badania postrzegana łatwość użycia, jako determinanta satysfakcji użytkownika miała najsilniejszy pośredni wpływ na wykorzystanie PBA. Wskazano również, że po kursie, zaobserwowane wcześniej pozytywne, bezpośrednie oddziaływanie zadowolenia użytkowników na poziom wykorzystania PBA wzrosło, a negatywny wpływ dobrowolności w zakresie posługiwania się portalem na jego faktyczne użytkowanie zmalał, co potwierdza, że wprowadzenie zajęć z komponentów edukacji informacyjnej do punktowanych kursów i seminariów może być mechanizmem promocji zasobów bibliotecznych wśród studentów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>