Babin

W artykule omówiono najnowsze prace normalizacyjne NISO (National Information Standards Organization) – amerykańskiej organizacji non-profit odpowiedzialnej za opracowywanie norm i rekomendacji dotyczących informacji, dokumentacji, wyszukiwania i dystrybucji publikowanych mediów i materiałów oraz tradycyjnych i cyfrowych usług informacyjnych. Autorki relacjonują stan prac nad 4 projektami: KBART (Knowledge Bases and Related Tools), PIE-J (Presentation and Indentification of E-Journals), ODI (Open Discovery Initiative) i OAMI (Open Access Metadata Indicators) oraz dyskusje dotyczące ich zastosowań i przydatności dla różnych grup z sektora informacyjnego.

W artykule omówiono dokumentację modelu FRBR dla danych bibliograficznych i zadania grupy ds. opracowania FRBR sekcji katalogowania IFLA, zajmującej się określeniem zasad funkcjonalnych rekordów bibliograficznych . Przeanalizowano następnie specyfikę modelowania encja-relacja (ang. entity-relationship – ER) na trzech płaszczyznach: konceptualnej (definicja podstawowych jednostek i odniesień między nimi w domenie informacyjnej), logicznej (określenie listy atrybutów, typów wartości danych i liczebności każdego ich elementu dla projektowanej bazy danych) i fizycznej (odzwierciedlenie struktury i zawartości projektowanej bazy). Wskazano, że FRBR jako schemat bibliograficznego uniwersum jest opracowany nadal jedynie na pierwszym z tych poziomów, bez określenia dokładnych parametrów i zasad przekładalnych na algorytmy, mimo to, może on stanowić podstawę do technicznych i nietechnicznych dyskusji i można go interpretować tak, by mógł służyć potrzebom różnych środowisk.

W Rosji coraz więcej dzieci i młodzieży traktuje Internet jako główne źródło informacji. Uwzględniono to w opracowanej przez Rosyjskie Stowarzyszenie Biblioteczne, koncepcji rozwoju bibliotek dziecięcych i młodzieżowych na lata 2014-2020, która przewiduje rozszerzenie i stałe doskonalenie bibliotecznych usług elektronicznych. W artykule krótko przedstawiono proces komputeryzacji centralnych bibliotek dziecięcych, rodzaje świadczonych przez nie usług oraz już zrealizowane najciekawsze projekty.

ORCID (Open Researcher and Contributor ID) to międzynarodowa, interdyscyplinarna organizacja non-profit, której dwa główne zadania to prowadzenie otwartego, globalnego rejestru unikalnych identyfikatorów dla naukowców i współpraca ze środowiskiem naukowym w celu uwierzytelniania danych i włączenia ORCID do obiegu informacji naukowej, jako kluczowego elementu metadanych powiązanych z publikacjami i działalnością naukową badaczy. W artykule omówiono założenia tej inicjatywy, charakterystykę sytemu identyfikacji oraz przykłady jego implementacji w różnego typu organizacjach ze Stanów Zjednoczonych; przedstawiono też wskazówki dla wydawców, bibliotek i stowarzyszeń.

Ze względu na szybki postęp technologicznych innowacji oraz naciski związane z sytuacją gospodarczą, finansową i polityczną, biblioteki szkół wyższych muszą na nowe ustalać swoje strategie przetrwania i szukać uzasadnień dla inwestycji w ich działalność. Autorki utrzymują, że ratunkiem dla tych instytucji i sposobem na na poprawę efektywności w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu jest przyjęcie zasad przedsiębiorczości; sądzą też, że adaptacja koncepcji ze świata biznesu nie jest sprzeczna z ideałami zawodu bibliotekarza i odpowiednia także dla organizacji typu non-profit. Wprowadzenie do bibliotecznych struktur ducha innowacyjności i zarządzania zorientowanego na wyniki ma też pozwolić bibliotekom na lepsze dostosowanie się do potrzeb użytkowników i misji macierzystych uczelni. W artykule omówiono tradycyjne funkcje i usługi bibliotek akademickich oraz adekwatne dla nich modele biznesowe, w tym model twórczej destrukcji J. Schumpetera, by zilustrować strategie rozwoju kultury przedsiębiorczości.

W 2008 roku w Moskwie otwarto pierwszą bibliotekę publiczną specjalizująca się w gromadzeniu i upowszechnianiu dokumentów dotyczących sztuki filmowej. W artykule zarysowano historię rosyjskiej kinematografii, rosyjskiego piśmiennictwa dotyczącego filmu (autorzy, tytuły głównych czasopism, wydawcy) oraz bibliotekarstwa związanego z kinematografią, a następnie szczegółowo przedstawiono cele i działalność nowej placówki.

Serwis mikroblogowy Tumblr opisywany jest często jako „zapomniana” sieć społecznościowa, gdyż brakuje pogłębionych badań i formalnych studiów koncentrujących się na tym unikalnym medium, stanowiącym połączenie platformy publikacji (nie narzucającej ograniczeń długości wpisów) i społecznościowego portalu. Mimo skupiania uwagi większości badaczy analizujących internetowe społeczności na portalach Facebook i Twitter, Tumblr cieszy się rosnącym zainteresowaniem internautów (udostępnia obecnie ponad 240 mln blogów, a liczba jego użytkowników zwiększyła się w 2014 r. o 28,4 %); nie jest też omijany przez bibliotekarzy. Autorka postanowiła sprawdzić, w jaki sposób amerykańskie biblioteki, biblioteczne archiwa, kolekcje cyfrowe i jednostki gromadzące zbiory specjalne używają tego kanału komunikacji, prezentując charakterystykę, możliwości oraz wyniki ilościowej analizy statystyk wykorzystania serwisu.

W artykule przeanalizowano specyfikę brazylijskiego rynku książki, dynamikę sprzedaży wydań drukowanych i elektronicznych, dane dotyczące czytelnictwa w tym kraju, możliwe kierunki jego transformacji i czynniki mające wpływ na poziom akceptacji mobilnych technologii i cyfrowych formatów oraz na wyniki sprzedaż literatury w formie tradycyjnej. Przedstawiono następnie wyniki badania poświęconego preferencjom czytelniczym Brazylijczyków dotyczącym tradycyjnej i cyfrowej formy lektury, oraz relacjom między tymi dwoma typami publikacji.

Z cytowanych przez autorów badań nad zachowaniami informacyjnymi w środowisku akademickim wynika, że katalogi i strony biblioteczne nie stanowią już dla naukowców pierwszego punktu odniesienia przy poszukiwaniu informacji, a zdecydowana większość użytkowników rozpoczyna wyszukiwania od sieciowych wyszukiwarek i polega na nich w coraz większym stopniu przy realizacji celów naukowych i edukacyjnych. Coraz większa popularność sieciowych narzędzi wyszukiwawczych prowokuje pytania o dalszą użyteczność i przydatność katalogów bibliotecznych i bibliograficznych baz danych. Na Uniwersytecie Północnej Karoliny w Chapel Hill (UNC) założono, że katalog biblioteczny powinien pozostać centralnym elementem procesu badawczego i zainwestowano dużo wysiłku w poszerzenie jego zakresu, funkcjonalności i przydatności dla kadry naukowej oraz w rozwój opcji wyszukiwania i dostarczania danych.

Wikipedia ma obecnie 280 wersji językowych, a jej najbardziej prominentna, angielskojęzyczna postać zawiera ponad 4 mln opracowanych haseł i ma ponad 130 tys. aktywnych użytkowników. Projekt ten nie ogranicza się do rozwoju olbrzymiej, otwartej encyklopedii z dostępnymi dla ogólnego odbiorcy artykułami, lecz zapewnia również olbrzymią bazę danych rejestrującą wszystkie ich warianty i dokonywane na przestrzeni lat zmiany, a także, w przypadku każdego artykułu, przestrzeń dla dyskusji online. Ta ostatnia funkcja sprawia, że Wikipedia stanowi bogate, społeczno-technologiczne środowisko umożliwiające badanie procesów współtworzenia wiedzy oraz sposobów ich negocjowania w w społecznościach współpracujących na zasadach crowdsourcingu.