Babin

W Gabinecie Studiów Informacyjnych i Bibliotekoznawstwa przy Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Masaryka w Brnie (KISK FF UK) powstaje portal wiedzy dla bibliotekarzy i pracowników informacji Knihovna.cz (Biblioteka.cz), który ma służyć jako efektywna platforma komunikacji, dzielenia się źródłami oraz e-learningu. Ma sprzyjać współpracy między bibliotekami oraz ośrodkami akademickimi oraz przyczyniać się do rozwoju ww. kierunku studiów za pomocą nowoczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych. Przede wszystkim jednak powinien on ułatwiać transfer wiedzy z różnych środowisk oraz zapewnić bibliotekarzom, specjalistom od informacji, studentom i nauczycielom akademickim równoległy dostęp do elektronicznych materiałów dydaktycznych.

Rosyjska Izba Książki (RIK) łączy funkcje krajowego archiwum druków, które ukazały się po 1917 r., agendy publikującej bibliografię narodową oraz centrum naukowego w zakresie szeroko rozumianej nauki o bibliografii i książce. Badania naukowe skoncentrowano na tematyce modernizacji struktury informacyjno-telekomunikacyjnej, doskonalenia zasobów dziedzinowych zgodnie z założeniami polityki państwowej i tendencjami światowymi, rozwoju międzynarodowych systemów numeracji wydawnictw drukowanych i elektronicznych oraz normalizacji procedur w ramach systemów wydawniczego, księgarskiego i bibliotecznego w celu ich integracji.

W artykule przedyskutowano wykorzystanie technologii GPS, triangulacji sygnału telefonów komórkowych, QRCode i RFID w bibliotekach akademickich, w celu personalizacji usług w środowisku bibliotecznym, wspomagania procesów uczenia się i lepszego wykorzystania zasobów przyjaznych użytkownikom mobilnych urządzeń komunikacyjnych.

Idea paperless office, spopularyzowana w drugiej połowie XX w., zakłada całkowite zastąpienie papierowych dokumentów plikami elektronicznymi i automatyzację przepływu informacji wewnątrz danej organizacji, a wraz z jej wdrażaniem w coraz większej liczbie firm i instytucji, pojawiły się też spekulacje i prognozy dotyczące szybkiego i nieuchronnego rzekomo nadejścia ery „społeczeństwa bez papieru” (zob. BABIN 1990/1/2/8, BABIN 1999/4/176). W artykule o mówiono obecny stan realizacji tego modelu na świecie, przedyskutowano też, na ile prawdopodobne jest powstanie bibliotek bez żadnych drukowanych książek, zarządzanych bez użycia papierowej dokumentacji.

Podstawowym celem integracji europejskiej jest zniesienie granic dla ludzi, towarów i kapitału oraz rozwój wspólnego rynku z jedną, wielojęzyczną przestrzenią informacyjną. Jednym z ostatnich czynników blokujących swobodny przepływ idei, informacji i usług w obrębie UE są bariery językowe, a metodą na ich przezwyciężenie ma być rozwój technologii językowych. W artykule omówiono działania finansowanego przez Komisję Europejską konsorcjum META-NET, Sieć Doskonałości – inicjatywy, w ramach której nad opracowywaniem takich technologicznych rozwiązań pracuje ponad 40 ośrodków badawczych z 31 państw.

Informacje tworzone w formie cyfrowej przechowywane są przez indywidualnych konsumentów najczęściej na nośnikach pamięci optycznej i magnetycznej, a poziom społecznej świadomości nt. nietrwałości takich metod zapisu jest, jak sugerują badania, nadal dość niski. Podczas gdy biblioteki uczelni wyższych i prywatnych instytucji badawczych, w trosce o potrzeby studentów i społeczności naukowej, tworzą instytucjonalne repozytoria, by zapewnić długotrwałą ochronę cyfrową swoich materiałów, brakuje podobnych, powszechnie dostępnych usług dla użytkowników bibliotek publicznych, grupa ta ma też relatywnie mniejszą wiedzę i dostęp do zasobów dotyczących skutecznych strategii archiwizacyjnych. W artykule przedstawiono wyniki badania sprawdzającego zakres działań podejmowanych przez klientów amerykańskich placówek tego typu, w celu zabezpieczenia prywatnych informacji elektronicznych (zdjęć, filmów, listów, muzyki, różnego typu dokumentów tekstowych itp.) i zarządzania tymi danymi

W związku z olbrzymią liczbą produkowanych obecnie, wartościowych informacji, których dostępność należy zapewnić w perspektywie długofalowej, konieczne jest opracowywanie zautomatyzowanych rozwiązań pozwalających na długotrwałe przechowywanie i zabezpieczania danych w formie elektronicznej oraz odpowiednie planowanie cyfrowej archiwizacji. Artykuł poświęcono kwestiom kryteriów i czynników wpływu, jakie należy uwzględniać przy wyborze najbardziej optymalnych działań archiwizacyjnych w danym kontekście. W celu ich identyfikacji, dokonano ewaluacji 13 studiów przypadku dotyczących planowania archiwizacji różnych typów cyfrowych obiektów, podejmowanej we współpracy z partnerami o różnym zapleczu instytucjonalnym.

Sporządzanie charakterystyk produkcji naukowej poszczególnych państw pomaga zobrazować specyfikę ich działalności badawczej, preferencje lokalnych środowisk naukowych i krajowe strategie informacyjne. Jedną z metod tworzenia takich narodowych profili jest bibliometryczne badanie wzorów publikacji wg dziedzin nauki – wyodrębnia się na tej podstawie podstawowe modele publikowania typowe dla określonych regionów świata. W artykule zreferowano wyniki projektu, w którym wykorzystano podobne podejście by określić tendencje dotyczące najpopularniejszych typów publikowanych dokumentów dla określonych krajów i regionów.

W artykule zarysowano, z perspektywy amerykańskich bibliotekarzy, problemy związane z katalogowaniem źródeł obcojęzycznych, zwłaszcza w odniesieniu do języków podlegających modyfikacjom i zmianom, oraz ostatnie rozwiązania w tym zakresie (m.in. możliwości dodawania w rekordach bibliograficznych OCLC WordCat pól dla alfabetów niełacińskich – tzw. języków. JACKPHY, odpowiadających polom z ich transliterowanym zapisem), a następnie skupiono się na zagadnieniach związanych z opisem bibliograficznym i wyszukiwaniem materiałów w języku romskim (romani), który dopiero stosunkowo niedawno, w odniesieniu do jego kilku europejskich dialektów, zyskał pewien poziom standaryzacji i który nie ma jednej, usankcjonowanej przez jakikolwiek rząd, „oficjalnej” ortografii.

W art. omówiono różne rodzaje partnerstwa bibliotek słowackich sprzyjające doskonaleniu ich usług informacyjnych, rolę Słowackiej Biblioteki Narodowej (SBN) w zapewnieniu cyfrowych źródeł informacji oraz ofertę głównych światowych dostawców baz danych.