Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Tag: procesy i modele indeksowania

FRBR – dwadzieścia lat później

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Opracowanie informacji

Tagi: , , ,

Zostaw komentarz

W artykule omówiono dokumentację modelu FRBR dla danych bibliograficznych i zadania grupy ds. opracowania FRBR sekcji katalogowania IFLA, zajmującej się określeniem zasad funkcjonalnych rekordów bibliograficznych . Przeanalizowano następnie specyfikę modelowania encja-relacja (ang. entity-relationship – ER) na trzech płaszczyznach: konceptualnej (definicja podstawowych jednostek i odniesień między nimi w domenie informacyjnej), logicznej (określenie listy atrybutów, typów wartości danych i liczebności każdego ich elementu dla projektowanej bazy danych) i fizycznej (odzwierciedlenie struktury i zawartości projektowanej bazy). Wskazano, że FRBR jako schemat bibliograficznego uniwersum jest opracowany nadal jedynie na pierwszym z tych poziomów, bez określenia dokładnych parametrów i zasad przekładalnych na algorytmy, mimo to, może on stanowić podstawę do technicznych i nietechnicznych dyskusji i można go interpretować tak, by mógł służyć potrzebom różnych środowisk.

więcej o FRBR – dwadzieścia lat później

FRBR, informacja i intertekstualność

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Relacje z innymi dziedzinami, Opracowanie informacji

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Traktując jako punkt wyjścia teorie ujmujące informację jako dokumentacyjną formę określonych praktyk komunikacyjnych oraz koncepcje wywodzące się z teorii kultury, w artykule przeanalizowano pojęcie dzieła w modelu FRBR (Functional Requirements for Bibliographic Records) w odniesieniu do autorstwa, ur-tekstu (oryginalnej, najwcześniejszej formy tekstu) i intertekstualności, zwracając uwagę na konsekwencje wbudowanych w ten model założeń ideologicznych, w tym „niebezpieczeństwo abstrakcji” i zagrożenia płynące z idealistycznego podejścia do informacji. Zaproponowano również argumentację uzasadniającą historyczno-społeczne sposoby myślenia o praktykach dokumentacyjnych, uznające materialność znaków dokumentacyjnych oraz ich przynależność do instytucjonalnych i logonomicznych systemów.

więcej o FRBR, informacja i intertekstualność

Studium wykonalności katalogowania stron www w Bibliotece Narodowej i Archiwach Iranu

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Opracowanie informacji, Biblioteki jako kolekcje

Tagi: , , , ,

Zostaw komentarz

Po rozpoczęciu przez Bibliotekę Narodową i Archiwa Iranu (NLAI) opracowywania i katalogowania dokumentów w formie elektronicznej, za kolejny niezbędny krok w kierunku realizacji jej misji uznano zajęcie się wartościowymi zasobami Internetu i, ze względu na zobowiązania dotyczące nadzorowania, kontrolowania i opracowywania standardów katalogowania, stworzenie programu rejestracji, aktualizacji i organizacji stron www, odgrywających coraz bardziej istotną rolę w obiegu wiedzy i informacji. Celem przeprowadzonego i zreferowanego przez autorów badania było ustalenie wykonalności indeksowania przez NLAI stron internetowych i najbardziej znaczących materiałów elektronicznych na poziomie narodowym i międzynarodowym.

więcej o Studium wykonalności katalogowania stron www w Bibliotece Narodowej i Archiwach Iranu

Innowacja jako wybór strategiczny: doświadczenia Niemieckiej Biblioteki Narodowej

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Biblioteki jako kolekcje, Zarządzanie, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , , , , ,

Zostaw komentarz

Podobnie jak inne biblioteki w kraju i na świecie, Niemiecka Biblioteka Narodowa (Deutsche Nationalbibliothek – DNB) musiała zmierzyć się w ostatnich latach z wyzwaniami związanymi z szybkim rozwojem technologii w środowisku informacyjnym i wymuszanymi przez ten proces zmianami. Wiązały się one m.in. z koniecznością przemyślenia sposobów realizacji misji tej instytucji, w tym zadań związanych z gromadzeniem, zwłaszcza po rozszerzeniu w 2006 r. mandatu DNB o publikacje elektroniczne wszystkich typów i o obowiązek ich rejestracji, archiwizacji i długotrwałego udostępniania obecnym i przyszłym pokoleniom. Adaptacja do nowych wymogów i społecznych oczekiwań w bibliotece chcącej zachować status innowacyjnej instytucji, wymagała starannego planowania i wytyczania działań oraz stałego monitorowania ich przebiegu, na podstawie jasno opracowanej strategii i usystematyzowanego podejścia. Oznaczała również konieczność rewizji stosowanych procedur i pełnionych funkcji i, w określonych przypadkach, ich zaprzestania lub ustalenia na nowo. W artykule przedstawiono proces rozwoju nowych zasad funkcjonowania od strony organizacyjnej oraz przykłady i efekty ich implementacji, koncentrując się na sferach aktywności mających duże znaczenie dla przyszłości DNB.

więcej o Innowacja jako wybór strategiczny: doświadczenia Niemieckiej Biblioteki Narodowej

Metadane dla zbiorów fotografii: konlikt ilości i jakości

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Opracowanie informacji, Biblioteki jako kolekcje, Działalność biblioteki

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

W związku z rosnącymi oczekiwaniami użytkowników i kadry kierowniczej oraz chęcią podniesienia renomy własnej instytucji i jej widoczności w sieci www, coraz więcej bibliotek udostępnia swoje zasoby ikonograficzne w wersji cyfrowej online. Ten pęd ku digitalizacji wiąże się jednak często z presją wywieraną na bibliotekarzy by udostępniać obiekty cyfrowe jak najszybciej – nim zostaną właściwie opisane. Tendencja ta może przybierać formę gry w liczebniki, w której liczba dokumentów staje się ważniejsza niż jakość dołączonych do nich metadanych opisowych, w efekcie powstają więc zbiory złożone z obiektów o minimalnym poziomie opisu lub otagowane wyłącznie deskryptorami tworzonymi na zasadach crowdsourcingu. Choć społeczne indeksowanie wydaje się rozwiązaniem szybkim, łatwym i wygodnym, nie gwarantuje równie dużej efektywności odnajdywania dokumentów w bazie, jak w przypadku wzorcowych, spójnych i szczegółowych metadanych. Autor omawia w tekście różne podejścia do indeksacji i przedstawia rekomendacje dla instytucji chcących budować duże cyfrowe kolekcje historycznych fotografii i zapewnić wysoką funkcjonalność i dostępność takich repozytoriów.

więcej o Metadane dla zbiorów fotografii: konlikt ilości i jakości

W kierunku integracji zasobów bibliotecznych i Wikipedii: automatyczne indeksowanie przedmiotowe rekordów bibliograficznych

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Źródła informacji, Opracowanie informacji, Technologia informacyjna i bibliotekarska

Tagi: , , , , ,

Zostaw komentarz

W ciągu ostatniej dekady obserwuje się stały spadek liczby użytkowników bibliotecznych stron www i katalogów online, i coraz mniej konsumentów informacji wykorzystuje zasoby bibliotek na potrzeby informacyjne i traktuje strony biblioteczne jako punkt startowy kwerend. Wg badań, odsetek takich zachowań wynosi mniej niż 1%,natomiast 84% wyszukiwań informacji w Internecie zaczyna się od silników typu Google, a dominującym paradygmatem lokalizowania potrzebnych danych staje się model Google-Wikipedia, w którym internauta kieruje zapytanie do Google, a następnie korzysta z jednego z odsyłaczy do artykułów z Wikipedii, widocznych zazwyczaj na pierwszych pozycjach w wynikach wyszukiwania. Aby zwiększyć widoczność i wykorzystanie zbiorów bibliotek w środowisku online, w artykule zaproponowano ich powiązanie z Wikipedią i przedyskutowano wagę i potrzebę takiej integracji, przedstawiając zalety najpopularniejszej internetowej encyklopedii w porównaniu z tradycyjnymi słownikami kontrolowanymi, oraz argumenty dowodzące, że linkowanie jej artykułów z powiązanymi z nimi tematycznie rekordami bibliograficznymi pozwoli z jednej strony na poprawę jakości usług bibliotek, a z drugiej – wzbogaci jej hasła i da użytkownikom szansę zdobycia pogłębionej wiedzy na interesujące ich tematy. Przedstawiono również rozwój automatycznego systemu do indeksowania przedmiotowego bibliotecznych rekordów metadanych pojęciami z Wikipedii.

więcej o W kierunku integracji zasobów bibliotecznych i Wikipedii: automatyczne indeksowanie przedmiotowe rekordów bibliograficznych

Etyka, wartości i moralność we współczesnych bibliotecznych klasyfikacjach

Autor: Małgorzata Waleszko,

Kategorie: Teoria nauki o informacji i bibliotekoznawstwa, Relacje z innymi dziedzinami, Opracowanie informacji, Branża, zawód i edukacja

Tagi: , , , , , ,

Zostaw komentarz

Klasyfikacje biblioteczne są owocem modernistycznej wiary w możliwość stworzenia obiektywnej i uniwersalnej reprezentacji świata i społeczeństwa, jednak, wg współczesnych krytyków, mimo kolejnych modyfikacji tych systemów, nadal daleko im do uniwersalizmu i obiektywności, gdyż stanowią odzwierciedlenie przekonań swoich twórców i odbicie otaczającej ich rzeczywistości – pełnej sprzeczności, nierówności, podziałów i uprzedzeń. Jednym z wyzwań przed jakimi stoją specjaliści informacyjni, w tym zwłaszcza bibliotekarze pracujący w instytucjach z dużymi i zróżnicowanymi zbiorami oraz równie dużymi i zróżnicowanymi populacjami użytkowników, jest zapewnienie odbiorcom narzędzi wyszukiwawczych minimalizujących szkody wyrządzane przez te taksonomie. W artykule przeanalizowano podwaliny współczesnej, pragmatycznej teorii klasyfikacji oraz etyczne dylematy związane z używaniem bibliotecznych systemów opracowania rzeczowego, a następnie przedstawiono konceptualne podstawy etycznie odpowiedzialnego zarządzania bibliotecznymi klasyfikacjami (BK) w niejednolitych, wielokulturowych, i wyznających sprzeczne systemy normatywne, współczesnych społeczeństwach.

więcej o Etyka, wartości i moralność we współczesnych bibliotecznych klasyfikacjach